Page 206 - Өнөрдөр Аҕа дойду сэриитигэр. I чааһа

эбит. Араспаанньатын умнубуппун. Ийэм ол дьону наһаа иҥсэ-
лээх, наар бэйэлэрин эрэ иннилэрин көрүнэллэрин курдук этэрэ.
Сэбиэт Балбаарата диэн дьахтар интернатка повардаан олорон
интернат оҕолорун астарын уоран, оҕолор аччыктаан быстарбыт-
тарын туһунан кэпсиирэ.
Мин аҕам, Еремей Степанович Захаров 1942 сыллаахха хаайыы-
га барбытыгар алта кыра оҕото хоргуйан өлөөрү гыммытыгар ийэм
ыксаан, ол Марк Иванов диэн киһиэхэ киирэн: «Оҕолорум хоргуйан
өлөр буоллулар, көмөлөс», — диэн көрдөспүтүгэр: «Тоҕо бачча элбэх
ыаманы төрөппүккүнүй, ону мин аһатыахтаахпын дуо?!», - диэн
күргүйдээн таһаарбыта диэн наһаа хараастан кэпсиирэ.
Ол сылларга ийэм алта сылы-сыллатааҕы оҕолоох тулаайах
хаалан, эрэй бөҕөнү көрөөхтөөбүт. Алтыс оҕото Евгения икки
саастааҕар өлбүтүгэр ыксаан: «Бары хоргуйан өлөр буоллубут, саа-
тар бу кыыс ордоорой», - диэн улахан кыыһын Марфаны эдьии-
йигэр Февронья Сергеевна Павловаҕа - Хоборооско, ииттэрэ биэ-
рэ сатаабытын ылбатах. Хоборооско бэйэтигэр эмиэ оҕо турбат
ыала эбит. Түөртэ оҕоломмутуттан үһэ өлбүт, кырата ыарыһах,
сирэй-харах кэтэтэр оҕо эбит. Ол уола кэлин сэриигэ баран өлбүт.
Онон, Хобороостоох ытыстарын соттон хаалбыттар. Кэлин кыр-
дьан баран биһиэхэ олорон өлбүттэрэ.
1945 сыллаахха дьэ ардах түһэн, от, бурдук үүнэн, харахтара
сырдаан, оччотооҕу ыаллар киһилии олоҕунан олорон барбыттар.
Мин ийэм 1944-1945 сылларга «Тайаҕараҕа» сүөһү көрүүтүгэр
үлэлээбитин кэпсиирэ. Кини кэпсииринэн, 1945 сыллаахха саас
наһаа эрдэ кэлбит, үчүгэй, нүөл сыл буолбут. Кыайыы күнүгэр
кинилэр «Тайаҕара» үрэххэ оруобуна бурдук ыһан бүппүттэр,
онно алаастан аттаах киһи тахсан ол үөрүүлээх сонуну биллэрбит.
Онон сылыктаатахха, бурдук үүннэриитэ курдук үлэ ыытыллы-
быт буоллаҕына, ол кэмҥэ нэһилиэк олоҕо-дьаһаҕа син оннугар
түспүт быһыылаах.
Өр кэмнэргэ диэри «Тайаҕараҕа» бурдук миэлиҥсэтэ турбутун
кыра сылдьан Хобороостоох олохторугар «Лампааргыга» күүлэй-
дии баран иһэн дьиктиргээн көрөр буоларбыт. Убайым Степан
Еремеевич олох кыра оҕо сылдьан, сабаҕалаатахха, сэрии кэннит-
тэн тута буолуо, ол миэлиҥсэҕэ түүннэри бурдук тартарарга оҕус
үүрээччинэн сылдьыбытын кэпсиирэ. Биир түүн Семен Троев
диэн улахан киһилиин бурдук тартара сылдьан киһитэ нухары-
йан ылбыт, кини онно, үөһээнэн «кэритии» айдааран-куйдааран
ааспытыгар куттанан, киһитин уһугуннарбытыгар, киһитэ олох
202