Page 202 - Өнөрдөр Аҕа дойду сэриитигэр. I чааһа

Майаҕастан төрүттээх Семен Гаврильевич Крылов диэн киһи
эбит. Кини оччону истибит киһи киирэн донуостаан биэрбитинэн
70 саастаах оҕонньору хаайбыттар. Ол киһи, сэриигэ барбыт эрээ-
ри, уоттаах сэриигэ сылдьыбатах, төннөн кэлэн 70-с сыллар орто-
лоругар диэри Майаҕаска олорбут, онтон Бүлүүгэ олорон бу олох
хойут өлбүт сурахтааҕа. Ити үөһээ кэпсэммит историяҕа биир
дьикти түгэн баар. Онон, олох эндирдээх дииллэрэ оруобуна сөп.
Ол донуосчут Крылов бастакы кэргэнин Екатерина Николаевна
Свешникованы Баачаан оҕонньор улахан уола Георгий Петрович
Захаров сэрииттэн кэлэн баран кэргэн ылар, кинилэр икки кыыс
оҕону төрөтөллөр: Клавдия уонна Екатерина диэннэри. Мин ийэм
кэпсииринэн, Екатерина Николаевна ол Крыловтан сыстан сэл-
лик (туберкулез) ыарыытынан ыалдьар уонна кыра кыыһа Катя
үс ыйдааҕар, Клава биэс саастааҕар күн сиритгэн сүтэр. Катяны,
«эһээхий» оҕону, биһиэхэ «Хаспыт» арҕаа баһыгар олордохпуту-
на таһаарбыттарын өйдүүбүн, оҕо эрэйдээх аһыгар табыллыбак-
ка наар ытаан тахсар этэ. Күнүһүн кинини Баһылай оҕонньор,
эдьиийим Еля, мин буолан көрөрбүт, саататарбыт. Ити оҕолор
биһиэхэ сыстан ийэлэрэ өлүөн да инниттэн Билиигэ тахсан сайы-
лыьшларын мин өйдүүбүн.
Екатерина Николаевна бөдөҥ уҥуохтаах, маҥан, күлбүт-сал-
быт, баһаарыйбыт, ис киирбэх дьахтар этэ. Мин дьоммун олус
таптыыр, ытыгылыыр этэ, өлөрүгэр аҕабын ыҥыттаран кэриэһин
эппит этэ: «Кыргыттарым наһаа кыра хааллылар. Дьөгүөр саҥа
кэргэн ылара буолуо, онно хайдах дьахтар түбэһэрэ биллибэт,
онон Алааппыйа оҕолорун кытта тэҥҥэ көрөн-истэн улаатын-
нардын диэн». Ону аҕам кэпсиир буолара, мин «Ээх» эрэ диир
буоллаҕым, хайдах өлөөрү сытар киһини хомотуохпунуй, «Эй,
суох» диэхпиний», - диирэ. Онон Клавалаах Катя биһигини кыт-
та бииргэ мин ийэм күөрчэҕин, сүөгэйин, аҕам бултаабыт булдун,
«Хаспыт» барахсан соботун, «Билии» үрэҕин үөлүллүбүт балыгьгн
арааһын сиэн улааппыт оҕолор. Күн бүгүнүгэр диэри биһиги эн-
мин дэсиһэн, аймахтаһан, олохпут ортотун этэҥҥэ туораатыбыт.
Манна даҕатан аҕыннахха, биһиги аҕабыт Еремей Степанович
Захаров 1942 сыллаахха алта оҕото хоргуйан өлөөрү гыммытыгар,
соҕотох биэтин өлөрөн сиэбитин иһин хаайыыга түбэһэр. Марха
колониятыгар абаҕата Баачаан оҕонньор хоргуйан, дарбаччы иһэн,
өлөөрү сытарын көрсөр. Аҕам ахтарынан, бааһынаҕа тахсан атын
хаайыылаахтары кытта дьабарааскылаан, ол миининэн оҕонньору
аһата сатаабыт да, хотторбута бэрт буолан, өрүтгүбэккэ, сотору
198