Page 207 - Өнөрдөр Аҕа дойду сэриитигэр. I чааһа

да баардаабатах. «Эһэлээххэ» ким эрэ өлбүт этэ, ол кини буо-
луо диэбит, ону убайым ол өлбүт киһи хайдах кинилэргэ кэлэн
үөһээнэн көтөн, айдааран ааспытын кыра оҕо буолан өйдөөбөккө,
сүрдээҕин куттаммытын, сөхпүтүн туһунан кэпсиирэ. Ол аайы
биһиги ол миэлиҥсэни көрдөхпүтүнэ, убайым кэпсээнин өйдөөн,
куттанан, ырааҕынан сылдьар буолбуппутун өйдүүбүн. Биһиги
кыра сылдьан онно сасыһа оонньуурбутун дьоммут тоҕо эрэ буо-
йаллар этэ.
«Тайаҕара» урут үчүгэй баҕайы тутуулардаах, бэл диэтэр, ол
миэлиҥсэлээх, улахан ферма хотонноох, хас да аҕыс кырыылаах,
наһаа бөдөҥ мастарынан тутуллубут нуучча дьиэлэрдээх буолар
этэ. Ол дьиэлэри ханнык уус киһи туппута биллибэт. Ол тутуулар
мастара ырааһа, бөдөҥө, чахчы кыахтаах, күүстээх дьон туппут
быһыылаахтара. Ийэм кэпсииринэн, бу Сыроватскайдар (Сэргэй
Баһылайын дьонун өтөхтөрө), ол эбэтэр ийэм өттүнэн эбээби-
тинэн биһиги өбүгэлэрбит өтөхтөрө. Сэбиэскэй былаас кэмигэр
уопсайдааһыҥҥа түбэһэн колхоз киэнэ буолбут быһыылааҕа. Ол
кэмҥэ уһун субурҕа хотон, миэлиҥсэ тутуллубут буолуохтарын
сөптөөх. Кэлин ол миэлиҥсэни Суорун Омоллоон Суотту му-
зейыгар киллэрбит курдук истибитим. Ханнык, улахан уус дьон
итинник үчүгэй, бөҕө-таҕа тутуулары туппуттара буолла, аатга-
ра-суоллара сүттэҕэ.
Итиннэ даҕатан эттэххэ, сэрии иннинээҕи уонна тыыл кэ-
минээҕи биһиги дьоммут барахсаттар, холооно суох сүрэхтээх,
кыайыгас туттуулаах, туруу үлэһит дьон эбиттэр. Ол туоһутунан
кинилэр хаалларбыт тутуулара, бурдук ыспыт, хортуоппуй, хап-
пыыста үүннэрбит киэҥ, нэлэмэн бааһыналара буолаллар. Ол ба-
рыта илии күүһүнэн, сүрэх баҕатынан, туох да техниката суох,
массыына да, тыраахтар да суох эрдэҕинэ. Сэрии буолбакка, дьон
үтүөтэ онно өлбөккө, бары тыыннаах, лоп-бааччы олорбутгара
буоллун, төһөлөөх сайдыы буолбут буолуо этэй?!
Билигин Өнөргө, ол бааһыналар «Тайаҕараҕа», «Билиигэ» эрэ
буолбакка, эрбэһининэн үүнэн туралларын көрдөххө, киһи ха-
раастар. Сэрии хонуутугар алдьархайдаах өлөр өлүүнү көрсүбүт,
онтон төннүбэтэх, Өнөр чулуу, ньургун дьонноро, дойдубутугар
маннык ыһыллан-тоҕуллан олорорбутун төһө эрэ хомойо, хоргута
көрөллөр этэ. Арыгы сүлүһүнэ эдэр ыччаппытын эмэн, тыа сирэ
быраҕыллан, хаһан биһиги Өнөрбүт дьиҥнээх аатыгар төннөн,
«Өнөр, быйаҥ» диэн өйдөбүлүгэр сөп түбэһэн, урукку чөлүгэр
түһэр диэн кэтии эрэ сылдьарбытыгар тиийэбит?!
203