Page 203 - Өнөрдөр Аҕа дойду сэриитигэр. I чааһа

кини илиитигэр суох буолбут. Оҕонньор наһаа өйдөөх киһи этэ
диирэ аҕам, биир өттүнэн, кинини көрсүбүтүтгэн үөрбүтэ үһү,
иккис өтгүнэн, оҕолор тулаайах хааллахтара диэн улаханнык мун-
чаарара үһү. Оҕонньор кэпсээнинэн, доппуруоска наар уолатта-
рын Дьөгүөрү, Бүөтүрү ыйыталлар эбит, «хайа-эрэ сах саагабары»
туоһулууллар, онон «уолаттарбын сииллэрэ буолуо» диэн наһаа
мунчаарара, «эйиигин да мин иннибиттэн хаайдылар ини» диирэ
үһү.
Онон, уолаттар сэриигэ барбатахтара буоллар, мин аҕам кур-
дук хаайыллыа этилэр. Петр Петрович Өнөргө хомсомуол сэ-
кирэтээринэн тахсыылаахтык үлэлии сырыттаҕына «троцкист,
норуот өстөөҕүн уола» диэн устан кэбиһэллэр. Кыргыттара ах-
талларынан, Георгий Петрович бастакы кэргэнэ Агния Иосифов-
на Шараборина сэлликтээн ыалдьарын иһин, киэһэ үлэтиттэн
кэлэн баран, өрүс үрдүгэр дьаарбатан, салгын сиэтэрин батыһа
сылдьан кэтииллэр эбит. «Киэһэ аайы ханна эрэ бараллар» диэн
уорбалааннар, НКВД-га хаста да ыҥыран доппуруостаабыттар.
Оччолорго кыра үөрэхтээх, тутах ычалаах НКВД үлэһиттэрэ соҕу-
рууну үтүктэн, Өнөр түгэҕэр, Дьуойу үрэххэ, Троцкай диэн ким
буоларын түһээн да баттаппатах, үөрэҕэ суох саха оҕонньорун
«право-троцкизскай» саагабарга буруйдаан, үөрэхтээх уолаттарын
хаайаары оҥостуммуттара табыллыбатах.
Баачаан оҕонньор туһунан мин дьонум кэпсииллэрин өй-
дүүбүн. Оҕонньор наһаа бөдөҥ-садаҥ, кыһыл хааннаах, ыраас
киһи эбитэ үһү. Ийэм кинилэргэ кийиит буолан кэлэн баран
оҕонньортон толлорун кэпсиирэ. Кими да мөхпөт-эппэт, ол
гынан баран, тугу эрэ сөбүлээбэккэ көрөн кэбистэҕинэ, дьиэ
дьоно бары «ах» баран хаалаллар эбит. Оҕонньор соно, үтүлүгэ,
бэргэһэтэ диэн наһаа бөдөҥ, туспа тигиллэрэ үһү. Онон, арааһа,
бөдөҥ, күүстээх киһи эбитэ буолуо. Аҕам этэринэн, дэҥ куорак-
ка киирэн тахсара үһү, нууччалыы билбэт эрээри, кэпсэтиити-
гэр кыайыылаах эбит. Өнөргө бастакынан сылабаар, сэппэрээтэр
диэн кинилэргэ баар буолбут. Оҕонньор уолаттарын үөрэттэрэ
сатыыр эбит, ол иһин Георгий Петровиһы Иркутскайга тиийэ
үөрэттэрбит. Кыайыылааҕа, үлэһитэ кини тутууларыгар да көстөр.
«Бырыыга» туттубут дьиэтэ, икки ампаардара олус бөдөҥ маста-
рынан тутуллубуттар этэ.
«Бырыыттан» быысаһа «Липпиэрийэ» диэн улахан, дириҥ
күөллээх сир Захаровтар былыргы олохторо эбит. Аҕам онно ба-
лыктыы барарыгар биһигини илдьэ баран дьэдьэннээх, моон-
199