Page 62 - Өнөрдөр Аҕа дойду сэриитигэр. I чааһа
P. 62
маҥан диэки барда. Тиийэн таҥаһы арыйда, тугу эрэ ботугу-
руу-ботугуруу оҕо эрэйдээҕи уҥуох-тирии ытыһынан имэрийэн
ылла. Таҥаһын иһигэр тарбахтарын укта, бу тухары ким да тугу
да саҥарбата. Дьоннор олороллорун курдук күлүк буолан олорду-
лар. Ити оҕо эбэтэ эмээхсин Борокуопай ийэтэ этэ. Туох эрэ эрэл
кыыма кылап гыммыта дуу, таҥаһы арыйа бырахта, аттыгар турар
хоруобу тыастаахтык антах анньан кэбистэ. Оҕону көтөҕөн ылан,
ньилбэгэр уурда уонна хайдах эрэ кэҥээбит куолаһынан: «Тоҕо
эрэ икки хонноҕун анна сылаас ээ, тугун дьиибэтэ буолла, ылын
уотта оттун' эрэ», - диэтэ. Умса туттан олорор дьон дьэ уһукту-
буттуу өндөс гыннылар. Эмээхсин икки илиитигэр хаайа тутан,
оҕону оһох иннигэр аҕалла. Куобах өрөҕөтүн тута сылдьарын уок-
ка сылытта уонна оҕо хонноҕун анныгар укта. Уот суоһугар чу-
гаһата олорон, кини оҕону куобах сылаас түүтүнэн бэрт уһуннук
имэрийдэ. Онтон эмискэ: «Оҕом тыыннаах эбит, оҕом тыыннаах
эбит», - диэн саҥа аллайда, сүр дириҥник эҕэрийэн өрө тыынан
ылла. Дьиэлээхтэр бары адаарыҥнаһа түстүлэр. Ийэ сүрэҕэ чы-
чаас, сарылаабытынан оҕотугар ыстанна. Ону кэргэнэ харбаан
ылла уонна көтөҕөн олорон уоскутга. Оҕо мунна уоһа бурдурҕаан
барда. Дьэ итинтэн ыла олбу-солбу түһэн, оҕону имэрийдилэр-то-
моруйдулар. Халлаан лаппа сырдыыта уоллара аны хардьыгынаан
ытыыр курдук буолла. Үүт сылытан иһэттилэр.
Дьиэлээхтэри аны биир атын кыһалҕа үүйэ тутта. Ол ийэ
кырыс алдьаныыта. Буорун таах көмөн кэбистэххэ айыы буолуо
дэстилэр, итиннэ эмээхсин эмиэ өй укта: «хантан эрэ булан, куос-
каны өлөрөн көмөргө сөп этэ», - диэтэ.
Ити түбэлтэ буолбута 70-тан тахса сыл буоллаҕа. Онно өлөн
баран тиллибит оҕо үйэтин моҥоон, олох, охсуһуу үөһүгэр сыл-
дьыбытын туһунан туспа кэпсээн.
Уот будулҕан ортотунан
Үс хонуктаах кыырыктаах кыргыһыы кэнниттэн өстөөх ула-
ханнык мөлтөөбүтэ. Халыҥ сис тыаҕа көстүбэт өстөөҕү тутуһан
туран ытыалаһыылар буолбуттара. Быстан хаалан, төгүрүктээһин
да иһигэр киирэр куттал эмиэ үөскүү сылдьыбыта. Ол эрээри
өстөөх санаатын хоту буолбатаҕа, советскай буойуннар үлтү бар-
чалаан, үрүҥ харахтарын өрө көрбөккө, кэннилэринэн чугутан
испитгэрэ. Манна 936 №-дээх танковай батальоҥҥа саха уола
били тымныы, хараҥа балаҕаҥҥа өлөн тиллибит Егор Лукачев-
скай баара. Бу кини кыргыһыы хонуутугар бастакы эрэ сүрэх-
58

