Page 87 - Өнөрдөр Аҕа дойду сэриитигэр. I чааһа

дьиэҕэ киллэрэн, оһоххо халахыта охсоот, сиэн-аһаан чалбарыт-
тыыр этибит. Оччотооҕу колхоз үүннэрбит бурдугутган эбэ Балбаа-
ра эмээхсин дьоҕус үтэһэҕэ үппүт лэппиэскэтин амтана санаабар
билиҥҥээҥҥэ диэри баарга дылы. Уонтан быдан тахса дойдуларга,
араас куораттарга сылдьан, син элбэҕи, арааһы аһаатаҕым буолуо —
арай ол лэппиэскэбэр амтаннара санаабар, араас сиэдэрэй аһы-үөлү
баһыйан, билиҥҥээҥҥэ диэри баарга дылылар. Оннук үтүллүбүт
лэппиэскэни мин дьонум ыалдььпымсах олбуордарын толору оон-
ньуу сылдьар оҕолор бары тоһута тутан, үллэстэн сиир буоларбыт.
Кэлин аҕабыт уонтан тахса сыл устатыгар эргиэҥҥэ үлэлээ-
битэ. Мин өйдүүрбүнэн, бастаан Уһун Күөл маҕаһыыныгар хас да
сыл атыылааччылаабыта. Онтон Кэптэнигэ анаабыттара. «Биһиги,
кэптэнилэр атыылааччы диэн хайдах үлэлээх киһи буолуохтааҕын
кини кэлбитин кэннэ билбиппит. Ол курдук, булан-талан үлэлии-
рэ», - диэн аҕам туһунан Дьокуускай куоракка олохтоох пенсио-
нерка Евдокия Константиновна Дьяконова олус ис киирбэхтик
ахтыбытын уонча сыллааҕыта истэн турардаахпын.
Кэптэниттэн 1962-63 сыллар эргин дьонум Бороҕоҥҥо көһөн
киирбиттэрэ. Аҕабын оройуон киинигэр оччотооҕу биир бөдөҥ
маҕаһыыҥҥа - Сельмагка сэбиэдиссэйинэн анаабыттара. Кини
онно бэрт үчүгэйдик үлэлии сылдьан, 1968 сыл тохсунньутугар
рак ыарыыттан өлөөхтөөбүтэ.
Сэриигэ хайдах сылдьыбытын туһунан ыһа-тоҕо кэпсээбэт
буолара. Хата, сорох сыл Өнөргө дьиэбитигэр мустан, Кыайыы бы-
рааһынньыгын бэлиэтииллэрэ. Онно Сэмэн Сыроватскай, Бүөк-
кэ Куличкин, Ньукулаан Сергеев, ыаллыы Остуойкаттан Илья
Бочкарев баар буолалларын өйдүүбүн. Дьэ, итинник түгэҥҥэ
ким сэриигэ хайдах кыттыбыта ахтыллара. Олортон мин биири
өйдөөн хаалбыппын: аҕам пулеметчик буоларынан өстөөх кини-
ни ордук сойуолаһар, минометунан ытыалыыр эбит. Онон, даҕа-
ны өр сэриилэспэтэх. Икки төгүл улаханнык бааһырбыт. Кэлин
атаҕын бөтөҕөтүгэр баар бааһа таайан, иҥиирэ тардан, элбэхтик
эрэйдиирэ. Сорох түүн хаһыьггаабытынан оронугар олоро түһэрэ,
ыарыытын мүлүрүтээри сыгынньах атаҕынан тымныы муостаны
үктүөлүүрэ, атаҕын иҥиирин харса суох имэрийэ олорор буола-
ра. Уна илиитигэр ылгын чыҥыйата суоҕа, онто дорооболостоххо
киһи «сык» гына түһүөр диэри биллэрэ.
Аҕам, этэргэ дылы, күөгэйэр күнүгэр сылдьан, баара эрэ 48
сааһын туолбакка сылдьан өлөөхтөөбүтэ. Ол да иһин буолуо, кини
мин олохпор саамай улахан сүтүгүм. Өрүү кини үтүө өйдөбүлүгэр
83