Page 100 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

НАЙАХЫ нэһилиэгэ

Уфа улахан түһүлгэлэригэр ыллаһан, лауреат үрдүк аатын хас да төгүл ылбытым, нэһи-
лиэк, оройуон чиэһин элбэхтик көмүскэспитим, «Нэһилиэк социальнай-экономиче-
скай сайдыытыгар кылаатын иһин», «Улуус культуратын сайдыытыгар кылаатын иһин»
бэлиэлэрдээхпин, үлэ бэтэрээнэбин.
Үс оҕолоохпут, сиэннэрдээхпит. Кэргэним Парасковья Петровна ветеринар идэ-
лээх. Сааһын тухары сопхуоска үлэлээн, бочуоттаах сынньалаҥҥа тахсыбыта.

Гоголева Мария Егоровна

Мин 1939 сыллаахха күн сирин көрбүтүм. Сэрии саҕаламмыт
сылыгар 2-лээх кыра оҕо этим. Ол иһин сэрии сььтларын наһаа
чуолкайдык өйдөөбөппүн. Дьонум ол кэмнэргэ оҕо сааһым үчү-
гэйдик, дьоллоохтук аастын диэн бүөбэйдии сылдьыбыттара.
Аҕам кэпсииринэн, биһиги ыстаадаҕа сырыттахпытына, «Сэ-
рии буолла» диэн биллэрии кэлбитэ. Ол саҕана аҕам бэтэринээ-
ринэн үлэлиир этэ. Нэһилиэк мунньаҕын бэрэссэдээтэлин сол-
буйааччыта эбит. Ол иһин кинини сотору-сотору бөһүөлэккэ
мунньахха ыҥыраллара. Онно табанан барааччы. Сэрии буол-
бутун кэннэ эмиэ оннук мунньахха ыҥыран, бары ыстаадалар
үлэһиттэрин истиилэригэр «Бары күүһү — сэриигэ» диэн де-
визтээх туох кыахпыт баарынан көмөлөһүөхтээхпит диэбиттэр.
Ийэм иистэнэр этэ. Сэриигэ диэн таба тириититтэн үтүлүк, бэргэһэ, кээнчэ тигэн
туттарара.
1945 сыллаахха сэрии бүтэр сылыгар мин 6 саастаах этим. Билигин санаатахха, 9
маай эбит, аҕабар биир саастаах киһи кэлэн: «Кыайыы буолбут, биһиги дьоммут кыай-
быттар», — диэн кэпсээбитэ. Оо онно дьонум үөрдэхтэриэн, мин эмиэ: «Ураа, ураа!» —
дии-дии ытыспын таһына-таһына ойуоккалаабыппын өйдүүбүн. Ыстаадаҕа баар ыал-
лар бары үөрбүттэрэ уонна биир табаны сэрии бүттэ диэн идэһэ оҥостон сиэбиппит.
Дьэ эйэлээх олох кэллэ диэн үөрүүбүт муҥура суоҕа.
2 0 2 0 сыл

Горохов Николай Афанасьевич

«Нууччатар» диэн хос аатынан биллэр ыал Өспөх нэһилиэгэр
уруккута Чагдаайы диэн холкуоска Илин Хочо диэн сиэдэрэй
сиргэ Алдан өрүс уҥуор ааспыт үйэ саҥатыттан олохсуйбуттар
эбит. Хос эһэбит, нуучча киһитэ, саха дьахтарын ойох ылан,
араспаанньатын уларыттаран, Соснаторов диэнтэн Горохов
Сүөдэр дэппит, уола Бүөтүр, кыыһа Дэбдэ диэн. Аҕабытын таа-
йа Бүөтүр бэйэтин аннынан суруйтарбыт, уол оҥостубут, Афа-
насий Петрович Горохов диэн буолбут. Ийэбит Мария Егоровна
быраата Афанасийдыын маачаха аҕатарынан Васильевтар буол-
буттар, Түүлээх Сыроватскайдар, Слепцовтар төрүттэрэ үһү.
Эһэбит «Нуучча Бүөтүр» илин Алдаҥҥа Сивцев Афанасийга
хамначчытынан сырыттаҕына, арҕаа уҥуортан Пудова Ульяна
Григорьевнаны кэргэн ыллаттаран баран, революция саҕана Илин Хочоҕо аҕатын кыт-
та олорор гына тэрийэн ыыппыт. Сытыары салҕааһыннаах нуучча дьиэтин, сытыары
эркиннээх сайылык, кыстык хотоннору, өтөххө икки ампаардаах, эмиэ да бурдук баа-
һыналардаах, сүөһүлээх, сылгылаах оччотооҕу кэм сиэринэн дьиэ ис тээбириннээх син
«ой-ботуо» олохтоммуттар. Бу НЭП политикатын саҕана.

96