Page 23 - Сэрии сылын о5олоро - Дүпсүн оскуолатыгар

Төһө да оҕолор барахсатгар дуоһуйа оонньооторбут, тустаах үлэбигин
умнубат этибит: көмүлүөк оһоҕу отгорго тыаттан амынньыкы хомуйан
киллэрэрбит, кыракый балыстарын-бырааттарын сааратан көрөллөрөг
истэллэрэ, ардыгар ийэлэригэр көмөлөһөн ынах ыаһаллара, ыам саҕана
бороохтуйбут ньирэйдэри эмнэрии, эттээһиҥҥэ ньирэйдэри сосуһуубиир туспа
үлэ буолара, титииги ыраастааһын. Арый обургулар окко тэбис-тэҥҥэ
сыддьаллара: бу1ул түгэҕин харбааһыныгар, оҕус сиэтиигигэр, от кэбиһиитигэр.
Сайыпыктан чугас сьггар бааһыналарга тиийэн сиргэ гохтубут’ бурдук куолаһын-
сиэмэтин хомуйарбыт, уолатгар кутуйах, моҕотой хасааһын буланнар үөрэллэрэ.
Туола сайылыгар аҕыс сааспар диэри сайылаабытым. Оччотооҕуга
оонньообут оҕо сааһым доҕотторо харахпар бу баардыы элэҥнэһэн көстөллөр,
кинилэртэн үгүстэрэ бу олохтон эдэр саастарыгар туораабыттара.
Сайын өгүрүк куйааска оонньоон-көрүлээн, тиритэн-хорутан бараммыт,
«Тэтиҥ Атах» күөлүгэр сүүрэн тиийэммит, таггаспыт сыыһын аара устан күөх
хонууга быраҕааг, ууга ыстаҥалаһан киирэн сөтүөлүүрбүт, сөрүүкүүрбүт, уунан
ыһыахтанарбыт, арыт ууга ким уһуннук умсар эбит диэн куоталаһарбыт. Арай
биирдэ Онпуонньа диэн уол төһө уһуннук умсарын билээри уонча оҕо төгүрүфгү
турдубут уонна аахпытынан бардыбыт, аах да аах буолабыт 50-70 сыыппаралары
аһардыбыт, уолбут уутган тахсыбат да тахсыбат, кэнникипэн куттанан бардыбыт,
уу аннын харбыалаһан көрдүбүг да уолбут мэлигир. Ким эрэ ытыахча буолла,
ким эрэ биэрэккэ сүүрүөхчэ буолан истэхпитинэ уолбут хойуу хомус быыһыттан
«алларастаабытынан» тахсаи кэллэ, оо, ол онно үөрбүт сирэйбитин көрбүккүт
буоллар, дьэ «артыыс» диэтэҕин, хайдах өҕолор быыстарынан умсан хомуска
саспыта буолуой?
Көр ол Оппуонньабыт оччоттон дьээбэлээх, көрдөөх-нардаах, сүрдээх
бэһиэлэй, күлэ-үөрэ сылдьар көрүдьүөс оҕо улаатан дьэ кырдьык республикаҕа
биллэр аатырбыт-сураҕырбыт артыыс, алгысчьгг бэрдэ буолбута, хас да киинэҕэ
уһуллубута. Ааҕааччы, дьэтаай, ити кимий?
2014 сыл сайын сэттэ уоммун туолбупнунан сибээстээн бал гым Фаиналаах
оонньоон ааспыт оҕо сааһым сайылыгар илдьэн күүлэйдэтэн аҕалбыттарыгар
махгал. Сайылыгым көй салгынынан дуоһуйа тыынаммын, оҕо эрдэҕинээҕи
оонньообут, сүүрбүт-көпнүт сирдэрбин көрөммүн олус дуоһуйа-астына
сынньанан кэлбитим.
1941 сыллаахха ким эрэ аҕата, ким эрэ убайа, ким эрэ күтүөтэ, аймаҕа
Дүөндүттэн, Бээдиттэн, Дабаадыматтан, Чэриктэйтэн, Ампаардаахтан,
Остуойкаттан, Нэрэликиттэн Аҕа дойду Улуу сэриитигэр бастакы хомуурга
барааччылар Туола сайылык Хос Ампаарыгар түмсэн, айманан-хараастан
атгаммыттара.
Хос Амнаар киэҥ тэлгэһэтигэр 1980 сыллаахха Улуу кыайыы 35 сылыгар
буойун, олоҥхоһут Лаврентий Петрович Новогодинныын иккиэн сүбэлэһэн
ыһыах тэрийбиппит, сэриигэ барбыт дьоннор аатгарыгар аналлаах өйдөбүнньүк
буолан, үйэлэргэ өлбөөдүйбэт бастакы кэриэстэбил сэргэни ыһыах дьоно
туруорбуппут. Сэргэни онорбуттара: Сивпев Г.Г.(Харабылла уола), Соловьев
Н.Н. (Лапса), Сивцев В.И. (Собо). Ол кэнниттэн Улуу Кыайыы юбилейдаах
ыһыахтарыгар Сивнев Г.Г. салалтатынан туруоруллубуг сэргэлэр кэккэлэһэ
тураллар, килбэйэн ыраахтан хороһон көстөллөр. Быйылгы 70 сыллаах юбилейга
анаан Сивцев Г.Г. Салалтатынан саҥа сэргэни туруоруохтара уонна үбүлүөйтэп
үбүлүөйгэ өйдөбүнньүк сэргэлэри кэлэр кэнчээри ыччаттарбыт эбэн иһиэхтэрэ
диэн бигэ эрэллээхпит.

21