Page 96 - Тыыннаахтар олох олорор аналлаахатр
P. 96

айааһыыра.  Оччотооҕуга кыстык сирдэргэ ыаллар хастыы да
           буолан дьукаах олороллоро. Сүөһү тириитин имитэн этэрбэс
           тиктэн  кыстыыр кэмнэр этилэр.  Мааппа хотонун үлэтиттэн
           быыс булан 2-3 ыалга талкынан тирии имитэн биэрэрэ.  Со-
           рох кыаммат ыалга бэс охторон, ону дүлүҥ оҥорон, тиэйэн
           киллэрэн,  ириэрэн  субатын  кыһыйан  биэрэн,  бурдуктарын
           суорунаҕа  тардан  махталы  ылара.  Күһүҥҥэттэн  саҕалаан
           куобах  тириитин  имитэн,  эмиэ  хас  биирдии  ыал  фроҥҥа
           диэн  «итии  таҥас»  тигэрэ.  Онно  бэргэһэ,  үтүлүк,  куллука
           эбэтэр кээнчэ бэлэмнэнэрэ.  Бу тигиллибит таҥастары воен-
           комат  үлэһиттэрэ  хомуйаллара.  Аны,  били  от  охсон  ылбыт
           бириэмийэ табаҕын  эмээхситтэргэ,  оҕонньотторго  биэрэрэ.
           Ол  саҕана  кырдьаҕастар бары кэриэтэ табахтыыллара,  онон
           махталларын  бэлиэтин,  Мааппа  үлэҕэ  бардаҕына,  уолун
           Мишаны былдьаһа сылдьан  көрөллорө.
              Сэрии саҕана, сааскы ыһыыга бэлэмнээн, 2-3 куул бурдук
           сиэмэтин үлэһитинэн корон ыал ахсын ыраастата аҕалаллара.
           Ол  сиэмэни  күннээҕи  үлэ  үмүрүйдэҕинэ,  киэһэ  осгуолга
           тэлгэтэ  сытыаран  ыһыырынньык  уотунан  сырдатынан  хо-
           лубуонньатын,  тостубутун,  бөҕүн,  үчүгэйин  туһунан  талан
           тус-туспа  кууллуурбут.  Сааскы  ыһыыга  МТС-н  тыраахтар
           кэлэн  бөдөҥ бааһыналары тиэрэрэ.  Тыраахтарбыт кураанах
           маһынан  аһылыктанара.  Ол  маһы  бэлэмнээһин  эмиэ  ыал
           ахсын эбиискэ үлэ буолан сүктэриллэрэ.  Кураанах маһы ис-
           пиискэ  хаатын  эрэ  саҕа  уһуннаах  гына  эрбээн  эмиэ  куулга
           хаалаан мунньарбыт.  Мааппа бэйэтэ айааһаабыт кунанынан
           ыаллары кэрийэ сылдьан тиэйэн,  ол  кууллаах маһы бааһы-
           наҕа тиэрдэн биэрэрэ.
              М.И.Попова ити курдук үлэлээн уонтан тахса сыл огдоо-
           бо  олорбутун  кэннэ  Суоттуттан  гахсан  Мордовской  Сэмэн
           Көстөкүүнэбис ыйытан,  Мааппа онно собүлэһэн,  эмиэ ыал
           буолан  Суоттуга  олохсуйбута.  С.К.Мордовской  эрдэ  икки-
           тэ  кэргэннэнэ  сылдьыбыт  эмиэ  огдообо  хаалбыт  киһи  этэ.
           Кини  урукку  кэргэннэриттэн  биирдии  уоллааҕа.  Мааппа
           онон тута  үс уолламмыта,  оҕолорго  олус  сымнаҕас,  ийэлии
           эйэҕэс  сыһыаннаах  буолан  Көстөкүүн  уолаттарыгар  тута
           сөбүлэппитэ.  Мордовскойдар  1953  сыллаахха  кыыс  оҕону
           торөтон  Зина  диэп  ааттаабыттара,  товаровед  идэтин  ылан
           үлэлии сылдьан  ыарахан ыарыыттан  эдэр сааһыгар олохтон
           барбыта.  Иккис  кыыстара  Ольга  1958  сыллаахха төрөөбүтэ,
           үрдүк  үөрэхтээх  библиотекарь,  билигин  Дьокуускайга  на-
           циональнай  библиотекаҕа  үлэлиир.  Онон  Мордовскойдар
   91   92   93   94   95   96   97   98   99   100   101