Page 16 - Улуус спордун үйэтиппит учуутал, тренер. Иван Жирков

Улуус спордун үйэтиппит учуутал, тренер
Оччотооҕу оҕолор таҥаспыт-саппыт туох кэлиэй, сайын устата
миах тириититтэн биир түүппүлэни тигэн биэрэллэрэ, ону өр гыммак-
кын, начаас алдьатан кэбиһэҕин, ол иһин үксүгэр атах сыгынньаҕын
сылдьаҕын. Кэлин атаҕын тиҥилэҕин тириитэ халыҥаан, куйах кур-
дук буолара, күөх оттон саһаран килэрийэн тахсара. Сорох ардыгар
дьиэҥ таһыгар сүүрэкэлии сылдьан, тусаһа хонуутугар халтарыйан, тас
иэҥҥинэн барарын. Ити атах сыгынньах сылдьыыбыт, айылҕаны кы-
тары быһаччы сибээстэһэн, улахан закалканы барбыт буолуохтаахпыт.
Ийэм, Варвара Ивановна Жиркова (Васильева) бииргэ төрөөбүт-
тэртэн, кыргыттарга улаханнара, 1910 сыллаах төрүөх. Турантаев
Иван (Аадырыс) былыргы үөрэхтээх учуутал, ийэм аҕатьш Уйбаан
оҕонньору «Кыыскын үөрэттэр, оскуолаҕа ыыт», - диэн хаайбы-
гын кыккыраччы аккаастаан кэбиспит. Кыыс оҕоҕо үөрэх туохха
нааданый, дьиэтин-уотун да көрө, дьаһана үөрэннэҕинэ сои диэн,
үөрэхтэн матан үөрэммэтэх. Ол да буоллар, ойоҕоһуттан сылдьан
үөрэнэн, сахалыы кинигэни, хаһыаты кыралаан ааҕара. Аҕам эрэй-
дээх «Үөрэттэрбэккэ, үөрэҕэ суох хаалбытыҥ», ~ диэн мөҕүттэр буо­
лара. Ол гынан баран, аҕата төлкөлөөбүтүн курдук, дьиэ ис үлэтигэр,
ас астыырга, таҥас-сап тигиитигэр, дьахтар киһиэхэ тиксэр холкуос Ц
хонуутун араас түбүктээх үлэлэригэр, биир бастыҥнар кэккэлэригэр 1;] 3 §
сылдьара.
«Буденнай» холкуоска сэрии сылларыгар, эр киһи илиитэ тиий-
бэтигэр, биир бастыҥ от охсооччунан биллэрэ. Илиинэн от мун-
ньуутугар Лөкүөрүйэ диэн дьахтардыын, кими да тутуһуннарбакка
1,5 га сири күнтгэ мунньаллара. Кэлин дьонум Бороҕоҥҥо көһөн
киирбиттэрин кэннэ, аймахтарбыт Бээрийэ суоппардара Егор Боч­
карев, Михаил Жирков таһаҕас тиэйэ киирэллэригэр биһиэхэ сыл­
дьан чэйдииллэрэ, онно ийэм оттулла илик оһоҕу отто охсон, тоҥ
эти таһыттан киллэрэн миин буһаран, чэйин оргутан аһата охсо-
ро. Ону Егор Бочкарев сөҕөн: «Бу Балбаара курдук түргэн, асчыт
дьахтары, төрөөн баран коре иликпин», - диэн, сүрдээҕин сөҕөн
кэпсиир буолара.
Ийэм олох эдэр сааһыттан табаҕы тарпыт, хамсалаах, этэргэ
дылы «уоттаах» габахсыттар ахсааннарыгар киирсэрэ. Ону биир
түгэҥҥэ тымныйан, тыҥатынан ыалдьыбыта, быраас «табаххын
бырахтаххына табыллыыһы», - диэн сүбэлээбитин ылынан, 60 саа-
һыгар хамсатын, мохуоркалаах саппыйатын оттулла турар оһоххо
быраҕан, барыбытын соһуппута, сөхтөрбүтэ. Сааһын тухары та-
баҕы тарпыт киһи итинник түргэнник быһаарыныыта, кырата суох