Page 168 - Неизвестное название

төлөһүйэн улааппыт, олох олорбут олохтоох
дьон. Ол аартыктар хас биирдиилэрин аайы
Эбэ сыырын үрдүгэр, үүнэн турар баараҕай
тииттэргэ, былыргы сахалар сиэри-туому толо-
рор бэлэх биэрэр, салама баайар ытык маста-
ра, сэргэлэрэ бааллар. Бу ытык мастары былыр
да, быйыл да, хайа да бэйэлээх айанньыт быһа
ааспат, ытык иэһин курдук тохтоон, бэлэх биэ-
рэн ааһар.
Үһүйээҥҥэ кэпсэнэринэн, Мүрү 1670-
1680 сс. Чалбаат диэн ааттанара. Ити кэмҥэ
бу сиргэ хара тыа ортотугар 12-13 тус-туспа
кыра симилэх көлүйэлэр эрэ бааллара үһү. Ол
сахха Мүрүттэн чугас илин сытар, Анньыы-
лаах уонна Тыама диэн күөллэри ситимниир
элбэх күөл холбоһоннор, биир көс усталаах,
билигин Дьэҥкиидэ үрэҕинэн ааттанар үрэх
сүнньүнэн хаатын толору улуу дьаалы күөл
буолан билгиһийэ сыппыта үһү. Кэлин бу Ан-
ньыылаах уонна Дьэҥкиидэ күөллэрэ Мүрү
диэки модьоҕо сис мууһу уулларан, көҥү көтөн
киирэн, баараҕай күөлү үөскэппиттэр. Бу
муустаах истиэнэни алдьатыы быһа холуйан
1691-1692 сс. буолбута сабаҕаланар.
Онон хас да чугас-чугас сытар күөллэр,
икки ардыларынааҕы арҕас сирдэр муустара
ууллан сууллубуттара, ол түмүгэр биир нэ-
лэмэн, баараҕай улахан күөл үөскээбитэ чуол-
кай. Арай ол баара-суоҕа 300 эрэ сыллааҕыта
буолбутун итэҕэйиэххэ уустук. Оттон олох-
тоох үһү-бадах үһүйээннэр, номохтор уонна
ытык кырдьаҕастар тугу кэпсииллэрий?
Былыыр-былыр Мүрү тус-туспа күөл-
лэрдээх, көлүйэлэрдээх, онон-манан саадахта-
нан үтэн кииртэлээбит тумус ой тыалардаах,
чараҥнардаах, арыы хатыҥнардаах, ол икки
ардыларынан ырааһыйалардаах, кырдал хонуу-
лардаах сир эбит. Бу дойду тыаларыгар киис,
тииҥ, саһыл, атын да күндү түүлээх хойуу-
тук үөскүүрэ үһү. Онтон угут, өҥ дьылларга
Эбэ улаханнык уутуйан, күөллэрэ, көлүйэ-
лэрэ хааларыттан тахсаннар, бары биир буо-
ла силбэһэннэр, элбэх атахтаах, арыылардаах
баараҕай күөл үөскүүрэ. Ити хаһан буолбутун
оччотооҕу кырдьаҕастар билбэттэр. Сабаҕалыы
да соруммат этилэр. Санаатахха санаа тиий-
бэт, быдан былыргы үйэлэр анараа өттүлэри-
гэр буолбут түбэлтэ курдук өйдүүллэрэ.