Page 172 - Неизвестное название
P. 172

А.Попов уруһуйа. Тыгын дъоно халаан-талаан, өлөрөн-өһөрөн барыылара


             тэр. Ити алдьархайы истэн, Бэрт Хара, дүпсүн-  испит киһилэрин, сүөһүлэрин үгүс өртүн төнүн-
             нэр Күрэһэр, Бууйас уонна Эгий баай дьонун  нэрбиттэр. Тарбыах ордубут дьоно кэнники сал-
             кытта Бөдьөкө Бөҕөлөөҕү «эккирэтэллэр», ол  гыы үөскээн тэнийбиттэр. Тарбыах баай туһунан
             гынан Бэйдиҥэ илин өртүнээҕи хонуу ортоту-  үһүйээн сэһэннэр сүрүн ис хоһоонноро итинник.
             гар баар Саадах арыы диэҥҥэ ситэллэр. Бөдьөкө         Мантан көрдөххө, Тарбыах Тиис Улуу Хоро
             Бөҕөлөөҕү кытта кыргыһыы буолар. Онно Мүрү  оҕонньор кэнниттэн үөскээбит Хоро нэһилиэгин
             дьоно кыайаннар, Бөдьөкө Бөҕө былдьаан, үүрэн     төрүт өбүгэлэриттэн биир саамай биллиилээхтэрэ.

             ЭГИЙ БААЙ
                 Тойон Мүрү илин өртүгэр, икки арыы тыа  биттэр диэн кэпсииллэрэ. Ити кэнниттэн Алампа
             икки ардыларынааҕы халдьаайы анныгар, XVII-c  7 уолламмыта. Олортон 4 уол Хааһы Баһылай,
             үйэҕэ үөскээн ааспыт Хоро нэһилиэгин биир ула-  Хапсыкы Киргиэлэй, Ыстапаан, Хойбор Уйбаан
             хан аҕатын ууһун төрүт өбүгэтэ, баһылыга Эгий  элбэх ыччаттаммыттар. Салгыы Николай Дани­
             баай олорбут сирэ баар. Бу миэстэни олохтоохтор  лович Хоро нэһилиэгинээҕи Халдьаайы Бырдьа
             Орто сурт диэн ааттыыллар. Манна 1970 с. саза­    аҕатын ууһун халыҥ аймах Бурцевтара Алампа
             на учуонай И.В.Константинов археологическай  ити уолаттарыттан үөскээбиттэр. Кинилэр 1940
             хаһыыны оҥорбута. XVII-c үйэҕэ сыһыаннаах  с. бөһүөлэктээһиҥҥэ диэри өбүгэлэрин олорбут
             предметтэри, олох-дьаһах тэриллэрин булаттаа-  сирдэригэр ньир бааччы олорбуттара диэн сырда-
             быта биллэр.                                      тар. Оттон Хоро нэһилиэгинээҕи Куула Бырдьа
                 Сэрии, үлэ ветерана, кыраайы үөрэтээччи  төрүттэрэ Сулугус Лөгүөнтэй диэн киһи. Кини
             Н.Д.Бурцев «Мүрү алаас» диэн ыстатыйатыгар  олоҕо Чараҥҥа. Бу киһи удьуордара Куула Бы­
             Эгий сүрэхтээх аата суоҕун туһунан суруйар.  рдьа Бурцевтара үксүлэрэ билигин да Чараҥ дэ-
             Кини сиэнэ Кирилэ диэн сүрэхтэммит. Кирилэттэн  риэбинэтигэр олороллор.
             Алампа төрөөбүт. Алампаҕа диэри Эгий оҕолоро          Хоро аҕатын ууһун олохтоохторо Майа-
             биирдии эрэ оҕонон салҕанан кэлбиттэр. Ол иһин  ҕаска, Майаҕас куулатын тулатынааҕы алаас-
             буолуо, Алампа Быйды алааска олорон Айыыһыт  тарга олорбуттар. Торбос аҕатын ууһун дьоно
             тартарбыта үһү. Айыыһыт тартарыытын үһүс  Чомчоҕой тумулун илин өттүгэр Аанньыйа Бу-
             сарсыардатыгар ойуун түмүк алгыһын алҕаабы-  луҥар, Хатырык Быһыкка, Бүөр күөлгэ, ити
             тыгар алаас иһигэр оҕо саҥата, ньирэй мэҕирии-  эргиннээҕи сирдэргэ олохсуйбуттар. Бу икки
             рэ, кулун кистиирэ сыһыыны, хонууну толорбута  аҕа ууһун дьоно билигин Майаҕас дэриэбинэ-
             эбитэ үһү. Ону мустубут дьон бука бары исти-  тигэр олороллор. [Алас Мюрю, С. 85-91]
   167   168   169   170   171   172   173   174   175   176   177