Page 17 - Неизвестное название

1.4 УЛУУ ХОРО ДИЭН КЭЛБИТЭ
Улуу Хоро диэн бэт баай, үгүс киһилээх-сүөһүлээх илин диэккиттэн кэлбитэ үһү. Кини биир
ааттаах сүүрүк бөҕө оҕустаах.
Ол илинтэн (хайа сиртэн иһэрэ биллибэт) көһөн киирэн иһэн Аллан, Амма, Таатта үрэхтэрин
туораан иһэн, быһыыларынан, сүүрүктэринэн аат биэртэлээн ааспытынан Аллан, Амма, Таатта үрэх-
тэрэ диэн буолтара үһү. Үс үрэхтэн Таатта үрэҕи: «Сүүрүгэ тохтуур, кэнэҕэс киһи-сүөһү үөскүүр
сирэ, дьоллоох дойду буолууһу», - диэн эппит. Ол курдук аат-ааттаан үс үрэҕи ааһа түһэн, билиҥҥи
Бороҕон сиригэр Мүрү диэн дойдуга тиийэн тохтоон, сөбүлүү көрөн, ураһатын туруоран, ыһыах
ыһан, малааһыннаары оҥостуммутун билэн, оччоҕо Мүрүгэ олохтоох төрүккү эбэ иччитэ буолбут
Бурҕаанайдаах алааска олохтоох Бэт Хара диэн, сүүрбэ туоһу убатан баран, ox төбөтүгэр хатаан,
кураахтаах саанан ыппыта Улуу Хоро тулаһатыгар кэлэн түһэр. Онтон куттанан, ураһатын аҥаар
өттүн көтүрү тардан, аҥаар өттүн хаалларан, ыһыаҕын ситэ ыспакка-аһаабакка көһөн хаалар. Ол
көһөн иһэн, Өлүөнэ өрүһү булан арҕаа эҥээр туораан, билиҥҥи Дьокуускай куорат (Хаюалас) Хо-
рото буолан хаалар.
Дъөгүөрэп Дьөгүөр Миинэбис, 82 саастаах, Дьүлэй Ууһун нэһилиэгэ Таатта оройуона.
Таалалаах, алтыннъы 11 күнэ, 1933 с.

Хоро нэһилиэгэ диэн Бороҕон, Арҕаа- Мурэи (моиг. Мөрөн[тугөп,төгөп]
Хаҥалас улууһугар, Нам улууһугар, Хо-
ро-Үөдэйэ диэн Үөдэй нэһилиэгэ бааллар.
Саха дьонун өйүгэр-санаатыгар
үһүйээн буолан үйэтийбит, сир ийэ түҥ
үйэтээҕи ити олохтоохторун туһунан
Г.П.Башарин маннык суруйар: «В древ­
ние времена, до появления якутов-ското­
водов, на Средней Лене и Амгино-Лен-
ском плоскогорье, по данным фольклора,
кроме палеоазиатов и тунгусов жили че­
тыре племени, стоявшие по своему проис­
хождению близко к якутам-скотоводам:
хара сагылы, саха, туматы и кыргызы.
... До прихода на Лену они, по-видимо­
му, были знакомы со скотоводством, так
как после появления здесь якутов легко Амперу/~^иппс/ииаи. уэтэ
восприняли их скотоводческую культуру
и растворились среди них. Следы усадеб
хара сагылов в наслегах Борогонского и
Мегинского улусов сохранились до не­
давнего времени.
Племя саха было многочисленным,
но когда и откуда они появились - оста­
ется невыясненным. Саха вели войны
против тунгусов, а так же против якутов
периода Омогоя и Эллэя. Они занима­
лись исключительно охотой. О дальней­
ших судьбах саха ничего не известно.
Кыргызы пришли на Лену одно­
временно с Омогоем и Эллэем. Их было
немного, они занимались коневодством
и вскоре исчезли с Лены». [Башарин
Г. П. История аграрных отношений
в Якутии, Т. 1, С. 83-84].
Оҕустаах оҕоннъор. С.Аммосова уруһуйа.