Page 12 - Неизвестное название
P. 12

ААҔААЧЧЫБАР ААН ТЫЛ
                Бааллар аар-саарга аатырбыт уҥуоргута  суруктарын-бичиктэрин, айан-тутан хаалларбыт
            көстүбэт аарыма алаастар, бааллар хойуу оттоох  ытык өйдөбүнньүктэрин билиэх, кэриэстиэх, өрө
            ходуһалаах, нуоҕайар хатыҥ чараҥнаах, түптэ  тутан үөрэтиэх кэриҥнээхпит. Силиһэ суох мае
            күөх буруолаах орто туруу алаастар. Кинилэр  үүммэт дэнэр ээ, сахаҕа. Төрдүн-ууһун, кимтэн
            бары саханы-саха дэппит, саха кутун сүрүн туп-  кииннээҕин, хантан хааннааҕын билбэт эбэтэр
            пут, саха биһигин ыйаабыт, Сахам сирин алаас-  инники олоҕун ыраламмат, күннээҕинэн дуоһу-
            тара. Илгэлээх сылаас сиккиэрдээх үс саханы  йар киһини саха сэҥээрбэт.
            үөдүппүт, түөрт саханы төлкөлөөбүт, төрөөбүт         Омос санаатахха, былыр үйэҕэ ааһан хаалбы-
            төрүт түөлбэбит, унаар күөх алаастарбыт.         ты хасыһар, эбэтэр иннэ-кэннэ биллибэт кэлиэх-
                Алаас... Алаһа дьиэбиттэн тэлэһийэ сылдьан  тээх кэми кэтэһэр наадата суох курдук. Кырдьы-
            ити тылы иһиттэхпинэ сүрэхпин биллибэт нарын  га да, тохтоло суох суккуллар түргэн тэтимнээх
            иэйии хаарыйталаан ылар. Оччоҕуна харахпар  олохтон ордон, ааһан хаалбыт түҥ үйэлэр түгэх-
            күөх солко отунан долгуһуйа оонньуур хойуу от­ тэрин хасыһар, эбэтэр иннэ-кэннэ биллибэт ин-
            тоох оҕо сааһым алааһын, кийиит кыыстыы киэр-  никини кэтиир наада дуо?
            гэммит, чэлгийэр хатыҥнарын сэбирдэхтэринэн          Ити ыйытык киһи-аймаҕы Аан ийэ дойду
            дэйбиирдэммит Мүрү Эбэ чаҕыл күннээх чараҥын  үөскүөҕүттэн долгутар. Кырдьыга да, хабарҕаты-
            көрө түһэбин. Санаан кэлэбин, түптэ күөх буруо-  гар диэри кредиккэ киирэн, күн бүгүҥҥү олоҕун
            та унаарар сайылык киэһэтин. Амарах дууһалаах  нэһиилэ бөрүү олорор буор куттаах бороҥ саха
            сырдык иэйиилээх, сүрэҕин сылааһын бу сиргэ  өйө-санаата онтон атын буолуо да суох курдук.
            иҥэрэн кыһыҥҥы тымныыга, сайыҥҥы куйааска,  Ити эрээри сахаҕа киһиэхэ киһилии сыһыан,
            сүүһүн көмүс көлөһүнүн алааһын ытык буоругар  «киһитийии» диэн өйдөбүл түҥ үйэлэр түгэхтэ-
            тохпут үлэһит үтүө өбүгэбин.                     риттэн өрүү баара, баар уонна өрүү да баар буола
                Алаастар... Үс саха биһигэ буолбут Сахам  туруо диэн саарбахтаабаппын. Оннук кэрэ, киэҥ
            сирин алаастара. Эһиги хас биирдии саха киһи-  көҕүстээх, сэмэй саха дьоно, ордук тыа сиригэр,
            тигэр сайыҥҥы уоттаах чаҕыл күммүт курдук сы­ билигин да бааллар, өбүгэ сиэрин-туомун, үтүө
            лаас, үйэ-саас тухары умнуллубат сырдык-ыраас  үгэстэрин, ытык өйдөбүллэрин илдьэ сылдьаллар.
            кэрэ санааны, үтүө өйдөбүлү хааллараҕыт.         Тыа түгэх нэһилиэктэригэр күн бүгүн да бары
                Биһиги, билиҥҥи дьон, тулалаан турар  бииргэ түмсэн, күргүөмүнэн күрэтэн бултууллар,
            Аар тайҕабытын аата-ахса суох алаастарбытын,  балыктыыллар, куһу-хааһы кэтииллэр, сандал
            сүүрүктээх өрүстэрбитин, үрэхтэрбитин, күөл-  саас, көмүс күһүн кэлэрин долгуйа күүтэллэр.
            лэрбитин, тулалыыр күөх эйгэбитин, аан айгыр  Түгэх өбүгэбит ити үтүө үгэстэрэ, айылҕалыын
            айылҕабытын үтүмэн үгүс үйэлэртэн өрүү ман-  алтыһар атарахсыппатах ытык сиэрдэрэ-туомна-
            нык баар, куруутун бу курдук тохтоло суох биир  ра саха өйүгэр-санаатыгар билигин да бааллар,
            күдьүс уста, күлүмүрдэс долгуннарынан аргыый  тыыннаахтар. Норуоппут үтүмэн үйэлэр түгэх-
            дьалкыһыйа сыппыттарын курдук саныыбыт. От­ тэриттэн хараҕын харатын курдук харыстаан
            тон улуу олох обургу, оччоттон баччаҕа диэри,  тыыннаах илдьэ кэлбит ол сиэрдэрин-туомнарын,
            ытык Өлүөнэ өрүс сүүрүктээх уутун курдук, биир  олоххо үөрүйэхтэрин үөрэтэн, салгыы сайынна-
            кэм уларыйа, тохтообокко суккулла турдаҕа. Ити  ран, ыччаттарбытыгар билиһиннэрэр биһиги, аҕа
            эрээри биһиги, сахалар, түгэх өбүгэлэрбит биһиэ-  көлүөнэ дьон, ытык иэспит.
            хэ анаан хаалларбыт кэриэс-хомуруос тылларын,
   7   8   9   10   11   12   13   14   15   16   17