Page 190 - Уус-Алдан 2006

Ити ааспыт 60-тан тахса сыл устатыгар В.В. Никифоровы көрбөтөх,
тыыннаах тылын истибэтэх, суруйууларын, айымньыларын аахпатах, бу
туох өйдөөх-санаалаах киһи күн сирин корон, туту үлэлээн-хамсаан, ту-
руулаһан-мөккүһэн олорон ааспытын олох дацаны билбэт сана көлүөнэ
дьон үөскээн кырдьыбыттара. Саха билиҥҥи историята В.В. Никифоро­
ва суох, кини аатын тумнан суруллубута. Кини онорбута оҥоһуллубатах
курдук буолбута, кини ситиһиитин атын дьон н о сыһыарбыттара.
В.В. Никифоров олоҕун-үлэтин билигин үөрэтээччилэр-сыаналааччы-
лар үгүс сыллаах анаан сүтэрии, суох оноруу кэнниттэн ордон хаалбыт
соччо элбэцэ суох историческай докумуоннар тобохторугар олоҕуран эрэ
үлэлэһэллэр. Бу докумуоннар үгүстэрэ ордон билин ни кэмҥэ тиийбиттэ-
ригэр билиҥҥи көлүөнэ В.В. Никифоров туһунан докумуоннары анаан-
минээн хомуйсубут, Никифоров аата ырааһырарыгар олоҕун анаабыт хор-
сун дьахтар И.С. Клиоринаҕа, эмиэ ити үлэнэн балайда күүскэ ылсан
дьарыктаммыт суруйааччы-историк И.Е. Федосеевка-Доосоҕо улаханнык
махтанар эрэ кыахтаахпыт. Оттон В.В. Никифоровка күн бүгүҥҥү Саха
интеллигенциятын сыһыанын туһунан этэр буоллахха, ацыйах анаан ыл­
сан үөрэтэр, Ким, ордук урукку кэмнэргэ Никифоров аатын холунна-
рыыга, умуннарыыга кыттыспыт, көннөрүнэ сатыыр курдук туттар ис са-
наатын этэртэн туттунар. Онтон үгүс — бөҕөх санаата суох, үрдүттэн, са­
ба бырацан этиллэр өйдөбүллэринэн сыана быһан, үксүгэр бүтэйдии хай-
гыыр, билинэр. Онон, саха норуотун, аныгы общество Никифорова суох
оноһуллан хаалбыт историятыгар В.В. Никифоров аатын киллэрии
санардыы саҕаланан эрэр. Биһиги норуоппут культурнай, общественнай,
государственнай дацаны сайдыытын историятыгар В.В. Никифоров аатын
киллэрии бу эйгэцэ уонунан сылларга олохсуйбут, дьапталлыбыт оннун
булбут өйдөбүллэри күүскэ уларытыыга тириэрдэр кыахтааца билигин
саарбахтаммат буолла. Бу костон турар сорук эрээри, дьон ор олохсуйбут
санаатын, төһөда омсолоох буоллар, уларыта охсуон баҕарбатын быһыы-
тынан, эмиэ көһүүн соцустук туолар.
Өссө биир бэлиэ түгэни этэр тоцоостоох. 15.В. Никифоровы туох-хан-
нык иннинэ общественнай деятель быһыытынан еыаналааччылар табал-
лар. Кини олоцун сүрүн соругунан төрөөбүт норуота атын ханнык да но-
руоттан итэцэһэ суох, тэн бырааптаах, бас билэр сирдээх-уоттаах, бэйэтэ
салалталаах, олох хаамыытыттан хаалсыбакка иһэр сайдыылаах омук буо-
ларын ситиһии, туруулаһыы буолбута. Бу боппуруостары аһацастык, сы-
тыытык туруорсар, тутулуга суох санаалаах-дьайыылаах киһини ыраах-
таацылаах дацаны, ыраахтаацыта суох дацаны былаас урут дацаны, били­
гин дацаны ыарахан соцустук ылынара мөккүөрэ суох. В.В. Никифоров
ыраахтаацылаах Россия түрмэтигэр политическай буруйдааһын на түбэ-
һэн хаайыллыбыт саха интеллигенциятын биир бастакы бэрэстэбиитэлэ.
Ыраахтаацылаах режими суулларбыт сана былаас ман найгы сылларыттан
кини син биир уорбалааһыҥна, эккирэтиигэ түбэспитэ, уһугар тиийэн,
политическай буруйдаах аатыран хаайыыга өлбүтэ. Билигин биһиги тэл-
гэһэбитигэр — үһүс үйэ. Саныыбын: күн бүгүн дацаны В.В. Никифоров
былааска сээн дэтэрэ саарбах этэ. Кини олоцун үөрэтэн көрүү уонна

157