Page 174 - Дүпсүн сирэ

Илларионова Домна Николаевна
(1888-1987)
Найахы сиригэр Бүгүйэх алааска олохтоох Сиидэрэптэр диэн ыалга
төрөөбүтэ. 1910 сыллар диэки Тэбиик киһитэ Илларионов Макаарга кэр-
гэн тахсан, Амаханынан, Улахан Балаҕаннааҕынан олоро сылдьыбыттара. 17
оҕоломмутуттан билигин соҕотох уоллаах. 1930 с. тэриллибит «Туола» холкуос-
ка биир бастакынан киирбитэ. Бу холкуос бастакы ыанньыксыта. Кэлин
бөдөҥсүйбүт «Ленин» холкуоска хонуу, ферма үлэһитинэн илиитин араарбак-
ка 1959 с. диэри үлэлээбитэ.

Мындыр уус этэ
Төһөлөөх да үчүгэйи оҥорбуттарын иһин биллэ-көстө сатаабат, бэйэлэрин
туһунан онон өҥө туттубат, ол эрээри бар дьон истиҥ махталын, ытыктабылын
ылбыт дьоннор сэдэхтэрин иһин сир аайы баар буолаллар. Прибылых Петр
Тимофеевич П-Быыкаа оннук киһи этэ.
Ктши Тэбиик сиригэр Оһохтооххо Тимофей Петрович уонна Алек­
сандра Степановна Прибылыхтар диэн 8 оҕолоох ыалга төрдүс уол оҕонон
1905 сыллаахха от ыйын 10 күнүгэр төрөөбүтэ. Эһэтин аатынан Бүөтүр диэн
сүрэхтээбиттэрэ. Элбэх оҕолоох саха ыалын кырыымчык олоҕор иитиллибитэ.
Оскуолаҕа үөрэнэн 5-с кылааһы бүтэрбитэ. Салгыы үөрэнэр кыаҕа суоҕунан,
үөрэҕиттэн уурайарга күһэллибитэ. Ол да буоллар айылҕаттан бэриллибит талаа-
нынан дьонтон хаалбатаҕа, билиитинэн, дьоҕурунан, үтүө майгытынан дьоҥҥо
үчүгэй холобур буолар кыахтаммыта. Бастакы холкуостар тэриллиэхтэриттэн
төһүү үлэһитинэн буолбута. «Туола», онтон бөдөҥсүйбүт «Ленин» холкуостарга
эдэр эрчимин барытын биэрбитэ. Артыал тимирин ууһунан, маска болуотун-
ньугунан, столярынан, үлэлээбитэ. Ол аайы дьоҕура ордук сайдан, тобуллан ис-
питэ. Онтон ыла хара өлүөр диэри «сатаатаҕына кини сатыа, кини оҥоруо» дэ-
тэн сылдьыбыта. Кырдьык даҕаны Бырыбылыыктартан саамай дьоҕурдаахтара,
мындырдара кини эрэ этэ. Итигирдик холкуоһунай тутуу саҥардыы сүһүөҕүн
булан, сайдан истэҕинэ, фашистскай Германия сэриинэн тоҕо ааҥнаан
киирбитигэр бэйэтин үөлээннээхтэрин кытта 1943 сыллаахха армияҕа ыҥы-
рыллыбыта. Сулууспатын илин саҕалаабыта. Тамсак-Булак диэн Бурятия сири­
гэр 80-с мотострелковай полкаҕа сулууспалыыр. Манна бары үлэҕэ дьоҕурдаах
байыаһы үлэ арааһыгар сырытыннарбыттара. Бу полк састаабыгар сылдьан
кини японнары утары сэриигэ кыттыбыта. Японияны кыайыы кэнниттэн дой-
дутугар 1945 с. эргиллэн кэлээт, эйэлээх тутууга күүһүн, дьоҕурун биэрби-
тинэн барбыта. 1951 сыллаахха диэри артыалыгар хонуу үлэһитинэн, тимир
ууһунан, тыа хаһаайыстыбатын массыыналарын өрөмүөннээччинэн, саҥаны
айан оҥоруунан дьарыктаммыта.
1951 сыллаахха кыра холкуостары бөдөҥсүтүү саҕаламмытыгар оччотооҕуга
бөдөҥсүйүүнү ситэ өйдөөбөттөргө сүбэһит, өйдөтөөччү буолбута. Дьон сөбү-
лүүр, ытыктыыр киһитин быһыытынан Маркс аатынан холкуос Дабаадыма
учаастагар биригэдьииринэн анаабыттарыгар үтүө суобастаахтык пенсияҕа тах-
сыар диэри үлэлээбитэ. Илии ыарахан үлэтин чэпчэтэр туһуттан айар үлэнэн
170