Page 253 - Дүпсүн сирэ
P. 253

мастарын киэһээ мээрэйдээн туталлара.  Мае тутааччы дэһээтинньик оҕонньор
        үксүгэр «Нуорма суох» дии-дии саһааннарын сууллары анньан  кэбиһэрэ.  Ону
        сарылаһан баран хайыахтарай, эмиэ хаттаан саһаанныыллара. Нуормалара кыра
        буоллаҕына,  кыра  аһы  биэрэллэр  эбит.  Ардах-сиик  да  буоллун,  биир  өрөбүл
        диэни  билбэккэ  үлэлииллэрэ.  Күҥҥэ  500  г  килиэп,  кыра  котелок  хаппыыста
        миинэ иһэллэрэ.  Эт,  арыы диэн суоҕа.  Биир эмэ күн өрөөтөхтөрүнэ, дэриэби-
        нэ  эмээхеиттэригэр  тиийэн  иистэнэн  эбии  килиэп,  хортуоппуй  булуналлара.
        Дэриэбинэлэригэр барыта дьахталлар — бэрэссэдээтэллиин, биригэдьиирдиин.
        Биир эмэ инбэлиит эр киһи баар буолара үһү.  Мастарын бастаан тыаҕа, онтон
        кэлин  тиэйэн  киллэрэн  эрбииллэрэ.  Икки  сыл  устата  оннук  үлэлээн  баран
        аармыйаттан  төннөн  иһэр дойдутун дьонун  кытта  аргыстаһан  кэлбит.  Кэлээт
        да хонуу, сүөһү  үлэтигэр үлэлээбитинэн барбыт. Даайа от охсооччу бэрдэ этэ.
        Кырдьан да баран сүөһүтүн отун бэйэтэ охсоро,  мунньара. Даайа эмээхеин  82
        сааһыгар  диэри  олорбута.  Дэриэбинэтин,  түөлбэтин  олоҕор  актыыбынайдык
        кыттара.  Биир да  мунньаҕы,  кэнсиэри  көтүппэккэ сылдьара,  кыттара.

                                Босикова  Варвара Андреевна
           1918 сыллаахха төрообүт.  Кыра сааһыттан  «Сопун  Союз» холкуоска от мун-
        ньуутугар,  оҕус  сиэтэн,  булуук  тутан  үлэлээбитэ.  Ампаардаахтан  Бороҕонно
        диэри  суол солооһунугар,  суол икки өттүгэр 0,5  м  кэтиттээх уу ыытар ханааба
        хаһыытыгар  үлэлээбитэ.  Сэрии  иннинэ  ыанньыксыттаабыт.  Оччолорго  кини
        15  саастаах  эбит.  Сэрии  бириэмэтигэр  саас  бурдукка  ат  булуугунан  сир  тиэ-
        рэрэ,  сайын  мунньар  массыынанан от мустарара.  Күһүн  бурдук баайыытыгар
        Варвара Гоголева Ааныстыын 800—900 түүтэҕи, сороҕор  1200-тэн тахсаны баа-
        йаллара үһү.  Онтон сиэмэ астааһыныгар  10 көлөлөөх молотилкаҕа баайыылаах
        түүтэҕи  барабааҥҥа  угааччынан,  аллараа  түспүт  сиэмэни  туора  күрдьэҕинэн
        баһааччынан  соҕотоҕун  үлэлээбит.  1942  с.  Алдаҥна  үлэҕэ  барар  туһунан  бэ-
        биэскэ  кэлбит.  Бэбиэскэҕэ  атын  дьахтар  аатын  үрдүгэр  Варвара  аата  сурул-
        лан  кэлбит.  Алдан ҥа  94  киһи  буолан  барбыттар.  Тыаҕа  мае  кэрдэллэрэ.  Хаар
        халын а Варвараны быһаҕаһынан үһү. Эр дьон суулларбыт мастарын эрбииллэ­
        рэ.  Варвара бастыҥ үлэһит буолан  200 г испииринэн,  5,5 м маҥан таҥаһынан,
        100  г  чэйинэн,  100  г,  табаҕынан  бириэмийэлэммит.  Үлэлии  сылдьан дьоҥҥо
        3  солкуобайга  ырбаахы  тигэн  биэрэр  эбит.  Сынньалан  күн  нуучча  эмээхси-
        ниттэн  тылбаасчыттаах тиийэн  иистэнэр  массыына  уларсан,  күҥҥэ  4  ырбаа-
        хыны тигэрэ, илиинэн тиктэҕинэ биир ырбаахыны биир түүн тигэр эбит. Хар-
        чытын  мунньунан  саппыкы  атыыласпыт,  саҥа  ырбаахы  кэппит.  Муус  устар
        бүтүүтэ Алдантан  холкуоһугар төннүбүт.  Кэлэн  баран  үүт астааччынан,  арыы
       таптайааччынан  үлэлээбит.

                           Илларионова Анисия  Константиновна
          Кылгас эрээри киһи дууһатын аймыыр олохтоох, сэрии сиэртибэтэ буолбут
        Илларионова Анисия  Константиновна туһунан  умнар сатаммат.  Анисия  Кон­
       стантиновна  Дабаадыма  киһитигэр  Соловьев  Тимофей  Гаврильевичка  кэр-
                                                                                 249
   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258