Page 248 - Дүпсүн сирэ

толоонуттан ылыллар, онно түҥэтиллэр анал 0001-тэн 92000 тиийэ нүөмэрдээх
полевой почталар бааллара. Холобур:
Полевая почта 04010 — Н Ушницкому Г.Н.
Полевая почта 28264 А/Д Федорову П.П.
Полевая почта 18119 Р Сивцеву И.М. II
Полевая почта 18095 РМ Стручкову А.М.
Полевая почта 1442 часть 309 Слепцову В.Н. уо.д.а.
Оттон ис хоһоонугар туох ирдэбиллэр турбуттара биллибэт эрээри өйдөиөр.
«Мүрү саһарҕата» хаһыат 1995 с. ыам ыйын 7 күнүгэр тахсыбыт нүөмэригэр
Тандаттан Е. Колодезникова «Тиһэх сурук» ыстатыйатыгар « М и н ф р о н т а н к э л -
би т ү гү с су р у к т а р ы а а х т ы м эр ээ р и б у м а н н ы к к ы р д ь ы к т а а х , с у д у р гу , т у о х да
к и эр гэ п и ш т э су о х х а й д а х б а а р ы н а н су р ул л уб ут с у р у гу б эр т д э ҥ ҥ э к ө р сө б ү н . Ү г ү с
с у р у к т а р о ч ч о т о о ҕ у п а р т и я д о к ум уо н н а р ы н т е к с т эр и гэ р м а й гы н н а а ч ч ы л а р» диэи
суруйбут. Онон сурук ис хоһооиугар ирдэбиллэр саллаат аармыйаҕа ын ырыллан
үөрэнэр кэмнэриттэн этиллибит буолуохтарыи сөп. Саллаат Г.Н. Ушницкай хас
да суругар субуруччу дьонуттан сурук туппатаҕын, күүтэрии суруйбутун уонна
маннык диэн сэрэйбитин ааҕабыт: « Э һ и ги сур уй д а х х ы т ы н а о л у с л а б а ҥ х а л а а н с у -
р у й а р гы т б уо л уо , ол иһин к эл б эт » (27.06.1943 г.). Оттон Стручков А.М. маннык
суруйар: « И в а н П ри бы лы х Р ом ан су р уй б ут су р у гу н т ут т а . О н т ук а т ы н а ҥ а а р ы н
к э р и э т э х а р а а р д а н к э эс т э р . Э һ и ги с у р у к к у т у га р к у һ а ҕ а н ы т ө р ү т с у р у й у м а н . С у -
р у к к у т т а һ ы га р « К р а сн о а р м ей ск а я » д и эҥ , о н н угу со р о ҕ у н п р о ве р к а л а а б а т т а р .
« З а к а зн о е » х а й а а н д а п р о вер к а л ы ы л л а р » диэн суруйбут.
Саллаат суруга байыаннай цензураны ааһарын дакаастыыр бэлиэ — бэчээт
буолар. « П р о вер ен о воен н ой ц ен зурой » диэн хас биирдии сурукка туруоруллар.
Түмүктээн эттэххэ, хас биирдии хамсаныы кытаанах харах далыгар, хас
мүнүүтэ ахсын өлүү ааҥныыр, туора туттуу, сыыһа сана ааҕыллар кэмигэр
саллаат барахсан ис-иһиттэн тахсар ахтылҕан тылларын кытаанах санаатын,
бойобуой тыынын суругар суруйдаҕа. Ону билинни көлүөнэ ыччат долгуйа
ааҕар. Кинилэр суруктара дьону бойобуой үгэскэ, тероөбүт дойдуга, норуокка
бэриниилээх буола иитиигэ уһулуччу суолталаахтар.
Вера Иннокентьевна Соловьева, Дупсун орто оскуолатын саха
тылын уонна литературатын учуутала

Алтыс олук
1. Аччыктыыры, сылайары умнан

Мин 1941 сыл Аҕа дойду сэриитэ саҕаланарыгар 14 саастааҕым. Дьоммун
кытта Мандыйа диэн сиргэ олорор этим. Дүөндүттэн Сивцев Лев Васильевич
кэлэн иһэн биһиэхэ таарыйан, Советскай Союзка фашистскай Германия сэрии-
нэн түспүт диэн алдьархайдаах сонуну аҕалбыта. Аҕыйах хонук иһинэн сэрии-
гэ хабыллар саастаах дьон фронна барар бэбиэскэни туппуттара. Маннайгы
хомуурга элбэх киһи барбыта. Тэбиик дьоно бары түмсэн биир сиртэн аттам-
мыттара. Кэргэттэрэ, оҕолоро, аймах-билэ дьонноро айманан, ытаһан атаар-
быттара. Барааччылар: «Биһигини суохтааманү үлэлээҥ-хамсаан' холкуоскутун
244