Page 437 - Дүпсүн сирэ

Норуот учуутала, учебник автора

Сивцев Иннокентий Константинович — РСФСР норуотун үөрэҕириитин
туйгуна, «Старшай учуутал», «Бочуот Знага» уордьан кавалера Сивцев И.К. тох-
сунньу 30 күнүгэр 1930 сыллаахха Уус Алдан улууһун иккис Өспөх нэһилиэгэр,
«Күөх Көрдүгэн» холкуос миэстэтигэр, Бойбох диэн кыра алаас халдьаайыты-
гар төрөөбүтэ. 1950 сыл сааһыгар Дүпсүн сэттэ кылаастаах оскуолатын, 1953
сыллаахха Мүрү орто оскуолатын бүтэрбитэ. 1955 сыллаахха Дьокуускайдааҕы
учительскай институту, 1967 сылларга СГУ саха салаатын үөрэнэн бүтэрбитэ.
1955—1963 сылларга Абый оройуонун Муҥурдаах сэттэ кылаастаах оскуолаты-
гар саха тылын, литературатын уонна физкультураны үөрэппитэ. 1963 сылтан
1989 сылга диэри Дүпсүн орто оскуолатыгар саха тылын уонна литература­
тын учууталынан үлэлээбитэ. 1968 сыллаахха Уус Алдан улууһугар бастакынан
саха тылын уонна литературатын кабинетын тэрийэн үлэлэппитэ. Бу кабинет
Дьокуускайдааҕы учууталлар идэлэрин үрдэтэр институт тэрийиитинэн ыытыл-
лыбыт саха тылын уонна литературатын кабинеттарын көрүү республикатааҕы
күрэҕэр кыттан үһүс миэстэни ылбыта уонна үөрэх министерствотыттан хайҕат
грамотанан наҕараадаламмыта. Кабинет базатыгар саха тылын учууталларын
оройуоннааҕы, республикатааҕы семинардара, учебник автордарын семинар-
дара ыытыллаллара. 1974 сыллаахха үөрэх улуустааҕы управлениетын методи-
ческай холбоһугун көҕүлээһининэн кабинет уонна учуутал үлэтин ис хоһоонун
көрдөрөр бюллетень-хаһыат тахсан улуус оскуолаларыгар тарҕатыллыбыта.
1973 сылтан онус кылааска үөрэнэр саха литературатын учебнигын уонна
хрестоматиятын оноһуутугар автор быһыытынан үлэлээбитэ, 2 0 сыл устата
оскуолаларга ити учебниктарынан уонна хрестоматияларынан үөрэммиттэрэ.
Улуустааҕы, республикатааҕы педагогическай ааҕыыларга ситиһиилээхтик
кыттыбыта, «Онус кылааска оуо сибээстээн кэпсиир дьоҕурун сайыннарыыга
практическай үлэлэр», «Онус кылааска сана учебнигынан хайдах үлэлиэххэ
сөбүй?», «Сирэй саҥаны үөрэтии методиката», «Этии биир уустаах чилиэннэ-
рин үөрэтии методиката» диэн үлэлэрэ биһирэбили ыланнар туспа методичес-
кай брошюра быһыытынан бэчээттэнэн тахсыбыттара. «Дүпсүн кыымнара»
эдэр корреспонденнар куруһуогу салайан үлэлэппитэ, оҕолор илиинэн сурул-
лан тахсар сурунааллары таһаараллара, үлэлэрэ «Ленинской тэрийээччи», «Бэ-
лэм буол» хаһыаттарга тахсыталаабыттара. Көхтөөх эдэр корреспонденнарынан
Сивцева Агаша, Борисов Андрей, Ушницкай Ваня этилэр. Билигин Борисов
Андрей — поэт, Ушницкай Ваня — журналист, «Орто дойду» хаһыат редактора.
Үөрэппит оҕолоруттан саха тылын, литературатын учууталлара, журналистар,
салайар үлэһиттэр иитиллэн тахсыбыттара.
Иннокентий Константинович Россия, Саха сирин, Дүпсүн улууһун күүстээх
дьонун туһунан дьаныһан туран хомуйан, республикаҕа кимиэхэ да суох сыана-
лаах матырыйааллары муспута. Ити матырыйаалларын түмэн, 1990 сыллаахха
«Былыргы күүстээхтэр», 2001 сыллаахха «Аан дойду уонна Саха сирин былыр-
гы күүстээхтэрэ» кинигэлэрэ бэчээттэнэн тахсыбыттара. Суруйбут ыстатыйа-
лара улуус, республика хаһыаттарыгар, «Хотугу сулус» суруиаалга бэчээттэм-
377