Page 56 - Дүпсүн сирэ

Верховнай Советын Президиумун Бочуотунай Грамотатынан, сыаналаах бэ-
лэхтэринэн наҕараадалаабыта.
...Сэрии сылларыгар Мэхээчэ холкуоһугар кадровай булчутунан ананан
ыраах сирдэринэн кылааннаах түүлээҕи сойуолаһар. 1946 сыл IV квартал
түмүгүнэн үрдүк көрдөрүүлэри ситиһэн «Саха АССР бастыҥ булчута» аата
иҥэриллибит сибидиэтэлистибэни туппута, республика Бочуотун дуоскатыгар
тахсыбыта. Онтон сотору, 1947 сыл от ыйын 29 күнүгэр, «Тыа хаһаайыстыбатын
сайдыытыгар уһулуччу үтүөлэрин иһин» диэн Саха АССР Верховнай Советын
Президиумун Бочуотунай Грамотатынан иккиһин наҕараадаламмыта.
1955 сыл ахсынньы 5 күнүгэр оҕонньор оҕотун кэриэтэ саныыр Дүпсүнүн
оскуолата алдьархайдаах уот баһаарыгар былдьаммыта. Оччолорго холкуос бэ-
рэссэдээтэлинэн үлэлии олорор Мохначевскай В.Н. суһал үлүгэрдик нэһи-
лиэнньэни ыҥыран, улахан быһаарыылаах мунньаҕы ыыппыта. Сан а оскуола
тутуутун сотору кэминэн саҕалаабытынан барбыттара. Куораттан анал про­
раб үөрэхтээх биир киһи тахсан оскуола акылаатын түһэттэрбитэ. Ол эрээри
акылаат стулларын сыыһа түһэттэрэн улахан алҕаһы, салгыы үлэлииргэ ыара-
хаттары үөскэппитэ. Хайыахтарай, Найахы МТС-гар үлэлии сылдьар бэйэ-
лэрин киһилэрин Мэхээчэ оҕонньору ынырбыттара. Оҕонньор бырайыагы,
түһэриллибит стуллары көрөөт, үгүс стуллары хостотон саҥалыы үүт хастаран
олотторбута. Тутуу хаамыытын барытын бэйэтэ баһылаан-көһүлээн ыыппыта
уонна тутуу букатыннаахтык бүтүөр, оскуола үлэҕэ киириэр диэри үлэлээбитэ.
Ити курдук оскуола тутуута 1956 сылга саҕаланан баран күһүнүгэр көҥдөйө
бүппүтэ. Онтон кыһын сарайын, түннүктэрин, ааннарын, онтон да атын бы-
тархайдарын онорон, 1957 сыл сааһыгар оҕолор экзаменнары сана оскуолаҕа
туттарбыттара. Мэхээчэ мантан салгыы оскуолаҕа прорабынан ылыллан, 50
миэстэлээх начальнай оскуола дьиэтин туттаран 1961 сыллаахха үлэҕэ киллэт-
тэрбитэ. Улахан дьоҕурдаах, талааннаах прораб, болуотунньук Михаил Петро­
вич Гоголев-Москуо Мэхээчэтэ Дүпсүн биир дьоһун кырдьаҕаһа этэ.
Василий Федорович Сивцев
3. Сукурда Уус-Свешников Афанасий Дмитриевич
( 1 8 8 6 - 1 9 7 8 )
Свешников Афанасий Дмитриевиһы ыраахтааҕы былааһын кэмигэр
төрөөбүт-үөскээбит, киһи буолбут, кэлин сэбиэскэй былааска олорон ааспыт
дьоҕурдаах тимир ууһун быһыытынан бэйэтин кэмин биир бэлиэ киһитинэн
ааттыахха сөп. Свешников Афанасий Дмитриевич, хос аата Сукурда Уус,
төрдүн-ууһун ырытан көрдөххө, Саха уобалаһыгар көскө кэлэн олоро сыл-
дьыбыт крепостной бааһынай, нуучча киһитэ Алексей Свешников удьуорда-
рыттан тардыылаах эбит. Кини төрөөбүт төрүт түөлбэтиттэн тэйбэтэх, үөрэх
диэни билбэтэх (үс буукубанан САД диэн илии баттыыра) харытын күүһүнэн
үлэлээн былыргы саха дьонун үгэһинэн сүөһү ииттэн, булдунан, балыгынан
эбинэн, бурдук ыстан, ыал буолан ииттинэн олорбута. Кэпсээҥҥэ сылдьар,
ыҥырыыта, сакааска баран уһанар көмүс тарбахтаах улахан уус этэ. Былыр­
гы киһи сиэринэн дьиэ малын-салын, бултуур-балыктыыр тэрилин, туох баар
52