Page 106 - Дупсун оскуолата 150

102 КЭСКИЛ ТУСТЭНЭР КЫйЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛЛТЛ

на кафедре педагогики, став родоначальником педагогической династии Шадри­
ных, насчитывающей более 500 лет педагогического стажа.
Людмила Панкратьевна Шадрина,
кандидат физико-математических наук,
ведущий научный сотрудник
Академии наук РС(Я)

Иван Жирков

1925 сыллаахха мин Дьокуускайдаады учуутал техникумун иккис бэлэмнэнии
куурсугар киирэрбэр И. Жирков, И. Романов, Н. Заболоцкай, Л. Горбунова (Ро­
манова) иккис сылларын уерэнэллэр этэ.
Жирков уонна Романов уопсай сайдыыларынан барыбытын улаханнык
байыйаллар. Оччотооду кинилэри мин хайдах эрэ уерэнээччилэр уонна учуутал­
лар икки ардыларынан «сылдьар» дьон курдук ейдуубун.
...История учуутала Попова, уруокка учугэйдик бэлэмнэнэр кыада да суох,
дьиэтигэр ыараханнык олорор барахсан, история ханнык эрэ быйылаанын дьы-
лын дуу, дьонун дуу сыыйа-халты этитэлээн кэбиспитин хайабыт эрэ дакаастаан,
учууталын кыайда-хотто. Бары да сэргэннэстибит. Учууталбыт, сурдээх нарын,
эдэр дьахтар, олус долгуйан, ытыахча буолан олордо.
Ол кэмнэ саната суох олорбут Ваня Жирков оргууй туран: «Учууталга толоос-
тук сыйыаннаспыт кийини сэмэлээн, санаран барда: историяда сыллары эбэтэр
дьоннору ордук чуолкайдык ейдеен хаалбытынан найаа чобоорхойуохха сатам-
мат. Историяда буолбут быйылааннар туох суолталаахтарын, аасныт олохтон ки­
нилэр туох теруттээхтэрин уонна кэнники кэмнэ туох сабыдыалламмыттарын
дирин-ник ейдуеххэ наада. Учуутал быстах алдастарыгар соруйан иилэдэстэйэн
бэрдимсийии — ити чэпчэки быйыы. Ол чэпчэки быйыыны буойуоду билбэк-
кэ, тэптэрэн биэрэрдии туттунуу кылааска уопсайынан дьиссипилиинэ мелтедун
кердерер...», — тебетун сиигинэн хайа тарааммыт баттадын ерутэ анньынан
кэбийэ-кэбийэ, Ваня Жирков, кынначчы туттан туран, саас-саайынан уурта-
лаан, надыллык сан арар. Кыратык кэлэдэйдээн, кэхтэрбэхтээн ылыталыыра кини
санарарын хайдах эрэ ордук киэргэтэр, сурун санаатын ордук кичэйэн бэлиэ-
тиир, боччумурдар.
Бийиги бары кыбыста туттунан, ийийэн бардыбыт, учууталбыт нарын сирэйэ
улам сырдаан, эйэдэстийэн истэ. Будуруйбут курдук, тохтуу туспут уруокпут эмиэ
салданан, учууталлыын-уерэнээччилиин бары сэргэхсийэн, уерэн-чэпчээн хаал-
лыбыт.
Биирдэ тапталлаах учууталбыт В.П. Геллис кылааска киирэн ийэн, улаханнык
сетеллумэхтээн ылла. Онуоха биир уол: «Чачайда!» — диэн сана аллайан кэбис-
питигэр, бары кулсэ тустубут. Учуутал чугурус гына туйээт, торум курдук быты-
гын туора соттон кэбистэ уонна сырдык, тегурук харахтарынан кырыктаахтык
эриличчи корен туран, чин-чин ник сан арталаан барда:
— Эйиги угускут билэрин курдук, нуучча улуу суруйааччыта Антон Павлович
Чехов этэринэн, ким эмэ алдас остуол сабыытыгар айы тодон кэбистэдинэ даданы,
культурнай кийи ол туйунан айдаарбытынан барыа суох тустаах. Мин алдас тутту-
буппар бу кийи культурнайа суох буолан, айдаарбытынан барда. Ону эйиги бары
себулээннит, миигин кулуу гына тойуйдугут. Ити аата, мин эйигини культурада
сатаан ииппэт эбиппин... Онон мин аны бу кылааска уерэтиэм суода! — уонна
учууталбыт тетгеру тахсан барда.
Бийиги, дейбут курдук, олорон хааллыбыт. Онтон субэлэйэммит, били уолу
улту моден, учууталга сибилигин буруйун билинэригэр эттибит. Саамай боччум-