Page 108 - Дупсун оскуолата 150
P. 108

104                               КЭСКИЛ ТУСТЭНЭР КЫйЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛЛТЛ


       ыйыппакка да эрэ, содуруу себулэйиннэрэ охсон кэбиспит Окоемов эрэ: «Чэ,
       бардын-бардын, эдэригэр уерэммэхтээн хааллын», — диир...
          Дьокуускайга Саха тылын орфографиятын туйунан хайыатынан меккуйэллэрин
       Москвада сылдьаммын аадар этим. Ол меккуергэ И.Н. Жирков чугас додоро
       М.Н. Скрябин (туйугар эмиэ утуе кийи!) Жиркову утаран, кини модьуйар этии-
       тин идейнэй еттунэн омнуолаан суруйбуттаах этэ...
          Неиуе сылыгар Жирков ыалдьан елбутэ.
          Ол сыл, кыдьымах киирэн эрэр ыкса куйунну кэмигэр М.Н. Скрябин бийикки
       борохуотунан Дьокуускайга аргыстайан айаннаабыппыт. Ол ийэммит, иккиэммит
       додорбутун Жиркову ахтыйарбытыгар мин, били меккуергэ баар олурда буруйдаайын
       туйунан санаран кэбиспитим. Онуоха аргыйым олус долгуйан туран:
          — Сатаан меккуспэт сордоохтор буоллахпыт дии! Мин да кинини эн сада тап-
       тыырым эбитэ буолуо, — диэбитэ уонна харадын уутун туора соттон кэбиспитэ...
          Барыбытын быдан байыйар дирин' ейдеех, киэн сайдыылаах, утуекэн май-
       гылаах Ваня Жирков баара эрэ 31 сыл тыыннаах буолан сылдьыбыт Иван Нико­
       лаевич Жирков — Саха Республикатын уйулуччулаах коммунистарыттан биир-
       дэстэрэ, бийиэхэ, бэйэтин келуенэтигэр, сурдээх тапталлаах кийи этэ. Ону мин
       кинини билбэтэх дьонтго тиийэр тына кыайан суруйбатым...

                              Н.Е. Мординов-Амма Аччыгыйа «Kuhu уонна айымньы» кинигэттэн. —
                                                      1975, С. 195—208 (кылгатылынна. Ред.).



           1934 СЫЛЛААХХА ДУПСУНТГЭ НОРУОТ КОБУЛЭЭЬИНИНЭН
            ИККИ ЭТЭЭСТЭЭХ ОСКУОЛА ТУТУЛЛАН УЛЭБЭ КИИРИИТЭ


          1934 сыллаахха Дупсун нэ икки этээстээх, 5220 куб. м. иэннээх, 200 одо тэн'Н'Э
       уерэниэн септеех саьга оскуола тутуллан улэдэ киирбитэ. Оскуоланы тутууга 6500
       бэрэбинэ кэрдиллэн киллэриллибитэ. Бу оскуола тутуллуутугар государственнай
       уп-харчы керуллубэтэх. Олохтоохтор бэйэлэрэ саба туйэн туппуттар, 10350 кийи
       улэ кунун бараабыттар. Оскуолада сапа дьиэ тутар туйунан кэскиллээх бачыымы
       оскуола дириэктэрэ, комсомолец В. Г. Федоров кегехпут. Бу мунньах сарсын ггы
       кунуттэн куустээх субуотунньуктар садаламмыттар. Дуенду олохтоохторо бука
       бары ере туран бу субуотунньуктарга кехтеехтук кыттыбыттар. Сорохтор мае кэр-
       дэн, мутук-силис туерэн оскуола тутуллар олодун ыраастаабыттар, атыттар тыада
       мае бэлэмнээйиннэ уонна тиэйэн киллэриигэ улэлэспиттэр. Тутуу площадка-
       тыгар сири хайааччылары, нэйилиэк бастын' дьиэ тутааччыларын, мае, тимир
       уустарын муспуттар.
          Бу ере кууруулээх дьиннээх народнай тутуу Дупсун дьоно-сэргэтэ билиигэ-
       керуугэ, сырдыкка тардыйыытын уйэлэр тухары елбеедуйбэт кэрэйитэ буолар.

                                                      Василий Гаврильевич Федоров ахтыыта

                                 Дупсун оскуолатын тутуу

          1933 с. алтынньы ыйга 8 буут оскуола акылаатын сирэ соломмута. Нэйилиэк
       субуотунньугунан икки кун ыраастаммыта. Оскуола тутуутугар Дупсун нэйи-
      лиэктэрэ бары кыттыбыттара. 40 тыйыынча кирпииччэ уктэммитэ, уматыллан
       онойуллубута. Пилорама суох этэ. 16 паара илиинэн мае хайытар дьон сайыны
       быйа улэлээбиттэрэ. Сайын от ыйыгар 130-ча кийи Дупсун 7 нэйилиэгиттэн хо-
       муллан улэлээбитэ.
         Оскуола аллараа уонна уейээ мэндиэмэннэрэ тус-туспа акылаакка туйэрилли-
   103   104   105   106   107   108   109   110   111   112   113