Page 268 - Дупсун оскуолата 150

264 КЭСКИЛ ТУСТЭНЭР КЫйЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛАТА

итинник уустук балайыанньаланан одолору физрук И.З. Прибылых уонна мин
иккиэн республикада илдьэ киирбиппит. Слет Покровскайдыыр суол кытыыты-
гар Шестаковкада буолар буолбута. Бийиги одолорбутун кытта туох баар тэрил-
лэрбитин санныбытыгар сугэн, Дьокуускайтан сатыы айанна турбуппут. Атын
оройуоннар массыынанан ситэн аайаллара да хайалара да тохтоон ылбатада.
Шестаковка улуу Туймаада хочотун биир кэрэ айылдалаах миэстэтэ эбит этэ.
Хайаттан от урэх тыккыраан киирэрэ. Хамаанда элбэх этэ. Иван Дмитриевич кэл-
бэт буолбутун бука бары истэ охсубут этилэр. Онон быйыл бадас дупсуннэри кыа-
йар инибит диэх курдук санаа угустэр сирэйдэригэр-харахтарыгар, туттууларыгар-
хаптыыларыгар кесте-биллэ сылдьара. Оссе сорохтор, Иван Захарович бийигини
сэниир, аахайбат курдук айадастык тыл ыйыкталлара: «Дьэ, быйыл бадас...» —
диэн таайтара имнэнсэллэрэ. Одолорбут да хайдах эрэ тулаайахсыйбыт курдукта-
ра. Дьэ ол курдук слет садаланна. Одолорбут ориентированиеда бардылар.
Бийиги слет судейскай балааккатыттан чугас туспуппут. Ким кэлэрэ-барара
харахха тута бырадыллара. Быйыыта, эбиэт эрэ иннинэ этэ, арай, мин балаакка
тайыгар одолорбутун кытта ориентировщиктарбытын кэтэйэ олордохпутуна, кы-
лаабынай судьуйа, Саха АССР оскуолаларын утуелээх учуутала Т.Л. Синявина
тайыгар умуеруйэн турар дьон ортолоруттан Сунтаартан Бордон' туристарын са-
лайааччыта И.В. Гуринов саната:
— Хайа, дупсуттэр «одонньордоро» кэллэ, ол ийин даданы додорум Иван Дмит­
риевич хайаан да сюрприз он оруохтаах этэ, — диэн хайыытыы тустэ. Кербуппут
Иван Дмитриевичпит мичээрдээбитинэн тиэтэйэ-саарайа уктэнэн субу ийэр
эбит. Оо, онно одолуун-бэйэлиин уербуппутуон! Одолорум барахсаттар «Ураа!»
хайыытаабытынан утары сырыстылар...
Иван Дмитриевич кэлээтин кытта «тигинии» тустубут, бары керун нэргэ сити­
йиилээхтик кыттан, республикада эмиэ бастакы миэстэни ылбыппыт. Кер онно,
кини кэлбэтэдэ буоллар, бука миэстэдэ тиксэрбит саарбах этэ... Иван Дмитриевич
бутун республикада биллиитэ, сабыдыала, авторитета оннук суду улахан этэ. Ол
кэнниттэн кини Иван Захаровичтыын одолорун илдьэ Москвада экскурсияда бар-
быттара.
Дупсун'тгэ одо маассабай туризма садаланыытыгар кыттыыны ылбыт, кэлин
оскуолада улэлии сылдьан кемелеснут куннэрбин олус кундутук саныыбын. Одо,
эдэр саайым биир саамай кэрэ-бэлиэ ейдебулун иггэрбит ытыктыыр дьоммор: бас­
такы кыымы сахпыт РСФСР утуелээх учууталыгар Д.А. Ивановка, республикада,
Уус-Ачданна одо туризма сайдыытыгар ер сылларга элбэх кылааттарын киллэр-
сибит П.П. Борисовка, кылаайым салайааччыта, завуйум Саха АССР оскуолатын
утуелээх учуутала А.Н. Ушницкаяда, энтузиаст-краевед кун бугунугэр диэри ту­
ризм диэн баран «муннукка ытаабыт» И.Д. Стрекаловскайга, РСФСР уонна СР
норуотун уерэдириитин туйгуна А.И. Сивцевкэ бугун да махтана саныыбын.

Иннокентий Ильич Сыроватскай
Манна «Тереебут дойду га тапталы куедьутэн» диэн Стрекаловскай И.Д. 2000 с. хомуйан
окорбут кинигэтиттэн ахтыылар, ыстатыйалар, чахчылар киирдилэр.

Туристическай хамсаайын сайдыахтын

Туризм одо иитиитигэр олус улахан суолталаах. Одону додордойорго, бэйэ-
бэйэдэ убаастабыллаахтык сыйыаннайарга, коллективтаах, куустээх санаалаах,
тулуурдаах, булугас ейдеех буоларга, айылданы таптыырга уерэтэр.
Мин оскуолада уерэнэ сылдьан, атын одолор курдук, спорт араас керутгунэн
дьарыктаммытым: суурэрим, мээчиктиирим (баскетбол, футбол), хайыйардыырым
уонна туристаабытым. Бийиги садана одо барыта сезон аайы ханнык курэх буо-