Page 266 - Дупсун оскуолата 150

262 КЭСКИЛ ТУСТЭНЭР КЫИЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛЛТЛ

диэн хайгыыр. Мин: «Майыгг урдугэ тейе буолла?» — диэн ыйыталайабын. Уолум
27 дуу, 25 м диэн сойутта. Мин 22 м диэн суоттаабыт буолан, буккулла тустум.
КиИим да саарбахтаабыттыы тутунна. Киэйэ тумук тайаарыытыгар истибиппит
мин баара эрэ 50 см алдастаах суоттаабыппын, онон иккис буолан тадыстым. Били
«алдайаабат» прибору «хотон» кэбийэммин, хайыаппытыгар хайданан тадыстым.
Уопсай тумуккэ ким бастаабытын чуолкай ейдеебоппун да, найаа хотторбут кур­
дук санаабаппын. Эрдэттэн быйаарыллыбытынан республикада Мурулэр киир-
биттэрэ. Дьэ, ити сылтан ыла туризм бийиги оройуоммутугар далаайына кэн ээн,
хас сыл аайы оройуоннаады слет ыытыллар буолан барбыта.
1961 с. оройуоннаады слет 1 хонуктаах этэ. Эмиэ Муру Илин Байыгар урукку
миэстэдэ ыытыллыбыта. Ити слекка Дупсун орто оскуолатын хамаандата балач-
ча бэлэмнээх кыттыбыта. Петр Петрович Борисов кыйыны быйа «Эдэр турист»
диэн куруйуок тэрийэн улэлэппитэ. Онно бийигини VII—VIII кылаас одолорун
суумэрдээбитэ. Ахсыс кылаастан Босикова Нюта, Лукачевская, Роза, Федорова
Света, Бурнашева Настя, Парников Вася, Корнилов Гоша, мин сылдьыбыппыт,
оттон сэттистэртэн Федорова Маша, Корнилова Аля, Шелковникова Фекла, По­
пова Еля, Прибылых Вася, Алексеев Сеня, Новогодин Петя баар этилэр. 1961 с.
саайыгар курдук ейдуубун, Дуенду— Баарда— Наара— Мыла урэх—Лабычааны—
Онер эбэтэ—Берелеех—Туола сайылык—Дуенду маршрутунан элбэх хонуктаах
походка сылдьыбыппыт. От-мас ситэн-силигирээн адай турара. Ордук тыытыл-
лыбатах айылдалаах Мыла урэх ото-майа керуехтэн дьикти, кэрэ этэ. Уерэх нар­
кома И.Н. Жирков оонньоон-керулээн уескээбит сайылыгар сылдьыбыппыт.
Мыла урэх урдугэр адатын Ньукуус етеде турара, хонуутугар ыраахха диэри эн ин
эгэлгэ сибэкки араайа силигилээн ууммутун бэл оччолорго сойуйа, дьиктиргии
кербутум. Маннык кэрэ сиргэ олорбут, оонньообут керулээбит кийи даа дии
санаабыппын умнубаппын. Билигин даданы сып-сырдык, кылыгырыы суурдэ
сытар урэх урдугэр сыры-сымнадас ньаассын куех от олбохтоох быыкаа Саха
баладана, сибэккинэн кулэ турар дьикти-кэрэ толоон туулбэр кестен, сурэхпин
уердэн аайар. Уйуктан баран ардыгар итинник кэрэни хайан кердум этэй диэн
мунчааран ылабын.
1961 с. сайыныгар туристар оройуоннаады слеттарыттан тахсыбыппыт кэннэ,
ахсыс кылаайы 100% бутэрэн, кылаастар куоталайыыларыгар кыайбыппыт ийин
оскуолабыт Дьокуускайга экскурсияда барар уп-харчы биэрбитинэн куоракка
киирбиппит. Кылааспыт салайааччыта А.Н. Ушницкая бэйэтэ салайан, дьайайан
илдьэ сылдьыбыта. Музейга, паркада сылдьан, хаартыскада туйэн, Саха, Нуучча
театрдарын, мадайыыннары керен олус учугэйдик куулэйдээбиппит. Ол сырыт­
тахпытына, уулуссада Н.А. Курилкин керсе тустэ. Республика слетугар киирбит-
тэр, бийигини: «Хамаандадыт барыта баар эбит, кыттан баран Taxcbirr, мин кэпсэ-
тиэм», — диэтэ. Бийиги ерукуйэ тустубут. Сип-сибилигин Николай Алексеевийы
батыйан барыах курдук омун-телен беде. Онуоха Анастасия Николаевна: «Бэрт
буолуо эбит да куулэйдии, экскурсияда киирбит дьон туохпут да суох, уп-харчы,
ас-уел, атын да тэрээйинэ уонна кылаабынайа, салайааччыта суох мин биир да
одону кеггуллээбэппин, эрдэттэн сэрэппиккит буоллар», — диэтэ. Кийибит олус
хомойдо. Анастасия Николаевна быйаарыыта дьиггэр сеп буоллада эбээт. Ол эрээ-
ри, онно Николай Алексеевич ынырбытынан емурэх курдук кыттыбыппыт буол­
лар, бийиги да туох эмэ «тыайы» тайаарыа этибит диэн хомолто кулугэ тус бэйэбэр
билигин да инэн сылдьар. Ол эмиэ оруннаах курдук. Оскуола курэхтэйиитигэр
туризмна биирдэ да хотторон кербетехпут. Оттон бийиги кэминээди кылаастар-
быт республиканы «кэйэн» кэбиспиттэрэ эбээт!
IX кылааска уерэнэ киирбит сылбыт куйунугэр Лукуга оскуола слетун кэн­
ниттэн, Петр Петрович Борисов тэрийэн, Дуенду—Ампаардаах—Хоту Эбэ—
Чэриктэй—Баатадай Алдана—Бээди—Дуенду маршрутунан эмиэ элбэх хонуктаах
походка сылдьыбыппыт. Бийиги кылааспытыттан Бурнашева Настя, Босикова