Page 264 - Дупсун оскуолата 150

260 КЭСКИЛ ТУСТЭНЭР КЫйЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛЛТЛ

ла одото барыта турист диэн ааты сукпуттэрэ. 400-кэ краевед-турист одолортон
угустэрэ урдук уерэхтээхтэр. Кинилэр истэриттэн республикада, кыраныыс-
са тайыгар да улэлээччилэр бааллар. Кинилэртэн адыйахтарын ааттарын ахтан
аЬарыахха: Мария Федорова, Альбина Корнилова, Анастасия Матвеева, Галина
Сивцева, Варвара Куличкина, Елена Попова, Анна Ушницкая, Клавдия Васи­
льева, Светлана Аржакова, Анастасия, Александра Прибылыхтар, Парасковья,
Эдилия Готовцевалар, Зоя Сыроватская, Семен Алексеев, Петр Сивцев, Василий
Шадрин, Гурий Босиков, Егор Аржаков, Николай Румянцев, Иван Егоров, Алек­
сей Гоголев, Афанасий Оконешников, Алексей Заровняев, Василий Прибылых,
Анна, Парасковья, Зоя Стручковалар, Татьяна Оконешникова, Петр Атласов, Фе­
дор Сивцев уо.д.а.
Алексей Иванович Сивцев

Садалаайын сайардалаах сарсыардатыгар

Дупсуннэ туризм садаланар сайардалаах сарсыардатыгар оскуолада уерэнэ
сылдьан, «эдэр турист» аатын сукпут бастакылар ахсааннарыгар киирсэрбинэн,
учууталларым ахтыыларыгар онно мин эмиэ баар этим диэн ытайа буолаары ах-
тыы сыыйа суруйарга холоннум.
1959 с. кыйыныгар история учуутала, кэлин РСФСР оскуолаларын утуелээх
учуутала буолбут Д.А. Иванов урдуку кылаас одолорун тумэн, кыраайы уерэтэр
куруйуогу тэрийбитэ. Ол куруйуокка Лугинов Вася, Иванов Вася, Никифорова
Света, Новогодин Лаврентий, Попов Толя уо.д.а., барыта уонча одо сылдьыбып-
пыт. Тугу чопчу уерэппиппитин ейдеебеппун. Бэс ыйын санатын эргин Дми­
трий Андреевич бэйэтэ салайан Онер эбэтин эргийэ диэн ааттаан, походка барар
буоллулар. Мин сэттис кылааска экзаменнаах буолан хааллым. Одолорум кэлэ-
бара ус хонон, Онер эбэтин иилии эргийэн, туох да сурдээх элбэх кэпсээннээх,
сэйэннээх тиийэн кэллилэр. Мин ейдуурбунэн онно Онер эбэтин уутун тыынан
устан киирэн, быанан кэмнээбиттэр, былыргыны билэр кырдьадастартан араас
уйуйээннэри суруйан ылбыт этилэр. Ити 1953 с. А.Н. Ушницкая Чэриктэйгэ тэ­
рийбит походун кэнниттэн, хонуктаах кердуур, чинчийэр сыаллаах-соруктаах ик­
кис поход буолуон сеп эбит.
Оттон уерэнээччилэр маассабай туризмнара бийиги оройуоммутугар, ол ийигэр
Дупсунтгэ, 1960 с. садаламмыта дииллэрэ саамай сеп. Togo диэтэххэ ити сыл Уус-
Алдан оройуонун историятыгар аан бастаан эдэр туристар оройуоннаады ман найгы
слеттара Муру алаас Илин Байыгар ыытыллыбыта. Ол слекка мин, Дупсун орто
оскуолатын эдэр туристарын хамаандатыгар киирсэн, кыттыыны ылбытым. Ха-
маанданы историк П.П. Борисов эрчийэн, салайан илдьэ сылдьыбыта. Кунун-
дьылын чопчу ейдеебеппун, бука бэс ыйын ортотун эргин эбитэ дуу, сурдээх
куйаас куннэр турбуттара. Бийиги слет садаланар кунугэр Дупсунтэн оскуола
грузовой массыынатынан киирбиппит. Кунус икки чаас садана быйыылаада,
оройуоннаады культура дьиэтин олбуоругар туох баар туристическай тэриэбэлэр-
битин сугэн, эрээтинэн турбуппут. Танда, Курбуйах, Сыырдаах, Дупсун, Найа-
хы дуу, Баатадай (оччотоодуга Чаранай дэнэрэ дуу) оскуолаларын хамаандалара
бааллара. Муру орто оскуолатын туристара курэхтэйиигэ кыттыбатахтара, су-
дьуйалаабыттара. Мурулэр 1959 с. Уус-Алдан аатыттан республикатаады слекка
кыттан, тердус миэстэлэммит этилэр. Онон бийиэхэ, курэхтэйии диэннэ сана
кыттар дьон но, учуутал курдук костер, бэйэлэрэ да онтон итэдэйэ суох туттар
этилэр. Муру туристарыттан мин Ябловскай Гошаны онно аан бастаан билси-
бит буолан ейдуубун. Слет ус куннээх этэ. Курилкин Н.А. салайар, курэхтэйии
балайыанньатын кэпсиир, билийиннэрэр этэ. Культура дьиэтин тайыттан Муру
алаайын иилии эргийэргэ старт бэриллибитэ. Бийиги хамаандабыт, ханна да ута-