Page 267 - Дупсун оскуолата 150

r

Нюта, Федорова Света, Лукаческая Роза, Винокурова Маша, Гоголев Борис, Кор­
нилов Гоша, мин, Борисов Сеня, Парников Вася ахсыстартан Федорова Маша,
Корнилова Аля, Шелковникова Фекла, Куличкина Варя, Сыроватскай Ваня,
Прибылых Вася, Алексеев Сеня уо.д.а. баалларын ейдуубун. Куйун буолан бары
телогрейкалаах, халвит баайыы бэргэйэлээх этибит. Оччолорго оскуолабыт 100
сыла бэлиэтэнэринэн музей тэрийиитигэр, экспонат хомуйуута ыытылла сылдьар
кэмэ этэ. Онон эргэ, бырадыллыбыт етехтеру, ампаардары кэрийэн, былыргы
ийити-хомуойу, туттар тэрили булуталаабыппыт. Баатадай Алданыгар урукку «Ыч-
чат суола» холкуос олодор холкуос председателэ, бийигини кытта бииргэ уерэнэр
Настя Бурнашева адата Н.Я. Бурнашев дьиэтигэр тохтоон, хонон ааспыппыт.
Дьиэ тэлгэйэтигэр этээстээх ампаар баара. Уейээ этээйигэр Настябыт эдьиийин,
эмиэ А.Н. Бурнашева диэн, ыалдьан елбут учуутал нэйилиэстибэтэ: элбэх кинигэ,
тэтэрээт, сурунаал араайа баарын оччуттар ый-кун ыйыада он остубут этилэр.
Таарыччы ахтан айардахха, Дупсуннээди кыраайы уерэтэр музей аан маннай
тэриллиитигэр туристар улахан кемену он орбуттара. Тохсуйу бутэрэн баран, Бо­
рис Гоголев, Гоша Оконешников, Гоша Васильев, мин сайьпгны интернакка хаа­
лан, музей стендэлэрин, стеллажтарын онорбуппут. Гоша Оконешников музей
верандатыгар туннугун арааматын ромбиктаан учугэй бадайытык онорбута би­
лигин да турарын уерэ керебун. Музейга элбэх чуучулалары онорбуппут. Олору
биолог Т.А. Сивцева салайара. Кэлин, урдук уерэди бутэрэн кэлэн, Дупсуннэ
учууталлыыр сылларбар (1969—1971 сс.) директоры иитэр улэдэ солбуйааччы буо­
лан, спорт, уус-уран самодеятельность курэхтэйиилэригэр одо айар онойугун тэ-
рийиигэ, туризмна быйаччы кыттан кемелейен барбытым. Туризмна И.Д. Стре-
каловскайы кытта оройуонна, республикада ыытыллар курэхтэйиилэргэ тэннэ
сылдьыбытым. Баарданан, Киэн Сыйыынан хас эмэ хонукка одолору эрчийэр,
бэлэмниир этибит. Сородор Иван Дмитриевич ханна эмэ барарыгар, эрчил-
лиилэри бэйэбэр итэдэйэрэ. Дуендуттэн икки-ус км курдук Аранаска, Улахан
Баладаннаахха, Уоттаахха одолору эрчийэр анал миэстэлэрдээх этибит. Олорго
туйуулээх-тахсыылаах, урдук сыырдаах-буордаах сирдэринэн корен маршрутта-
ры, эстафета этаптарын, мэйэйдэри онорорбут.
Дупсуннэ учууталлыыр сылларбар туризм адырымнаан эрэр уота-куейэ куе-
дьуйэн, эмиэ республикада Уус-Алдан чиэйин кемускуу дупсуннэр барар, миэс-
тэлэйэр, бастыыр буолбуттара. Володя Сивцев, Саша Шадрин, Нюта Стручкова,
Ганя Сивцев — республикада бастыыр чулуу ориентировщиктар. Захар Прибылых
курдук кырдьадас ыал адатыныы дьайаллаах, туохтан да иннэн турбат бугуру,
кыайыылаах-хотуулаах, Ганя Попов курдук дэгиттэр талааннаах, дьодурдаах, эдэр
туристар бааллара. Нюта Стручкова ыалдьа-ыалдьа кууйунэн кэриэтэ хамаандада
киирсэн, элбэх наадалаах очукуолары биэрэрэ. Бэйэтэ да мындыра, билиитэ-
керуутэ киэнэ, дьулуура, дьуккуерэ дэлэбинэ одо тэннэспэт одото этэ. Геология,
биология, медицина уустук, эриирдээх боппуруостарыгар хайаан да септеех эп-
пиэти булан, балайыанньаны бэйэтин туйатыгар ылар ураты дьодурдаада. Оттон
ориентирование диэн бэйэтин ходуйата, «килиэбэ» этэ. Оттон унньуктаах уйун
походтар, эрчиллиилэр, курэхтэйиилэр кэннилэриттэн хамаанда одото бутуннуу
сылайан охсуллубут от курдук сууллан хааллахтарына, суос-содотох Захар При­
былых кимтэн да соруттарыыта, куйэйтэриитэ суох тута, мае бэлэмнии охсон уот
оттубута, уу байан ас-куес буйарбыта баар буолара. Биирдэ да олорон турбак-
ка, мучук гына-гына, муннун тебетугэр бычыгыраан тахсыбыт келейунун сотто-
сотто, сирилийэ-бурулуйа олороро бу баар курдук...
1971 с. Дупсун кыраайы уерэтэр туристара оройуоммутугар бастакы миэстэни
ылан, республикада Уус-Алдан чиэйин кемускуур буолбуппут. Ити кэмнэ Иван
Дмитриевич адата ыараханнык ыалдьа сытара. Одонньор кийи илиитигэр киирбит
этэ. Онон Иван Дмитриевич балтыныын, Муру орто оскуолатын учуутала Мария
Дмитриевналыын, адаларын олбу-солбу кереллере. Салайааччыбыт дьиэтигэр