Page 6 - Кырдьаҕас үөрэх кыһата Дүпсүн орто оскуолатын 135 сыла

сыллаахха В.В.Никифоров Саха сирин туора урдустарын съеһин тэрийэн
ыыппыта. Романовтар династиялара 300 сылын туолуутун
бырааһыннььҥар П.Н.Сокольников, Д.И.Слспцов уонна В.В.Никифоров
састааптаах делегация сахалар олохторун-дьаһахтарын ырытан 14
дакылааты бэлэмнээн сахалар тустарыгар элбэх модьуйуулары
туруорсу буттара.
1914 сыллаахха Никифоров В.В. Петербург куоракка начальнай
үөрэхтээһин боппуруостарыгар сьезкэ кытгыбыта. Манна национальнай
оскуолалары аһар туһунан дакылааты оҥорбута. Бүтүн Россиятааҕы
съезкэ тыл эппитэ, Дьокуускайга учительскай семинарияны аһарга
туруорсубута.
О ктябрьскай револю ция кэнниттэн РСФ СР норуотун
хаһаайыстыбатын Москватааҕы быыстапкатын Саха сиринээҕи
отделыгар үлэлээбитэ, павильон аспыта. Бу павильоҥҥа Саха сирин
айылҕатын, дьонун олоҕун, дьарыгын көрдөрөр экспонаттары тус
бэйэтинэн хомуйан, тэрийэн туруорбута.
1924- 25 сыллардаахха Василий Васильевич саха норуотун
культуратыгар уонна сайдыытыгар нуучча интеллигенциятын үтүө
сабыдыалларын туһунан элбэх ыстатыйалары, ону тэҥинэн Саха сирин
тыатын кыылын, булдун, таба иитиитин туһунан кэккэ научнай үлэлэри
суруйан бэчээттэтэр. 1924 сыллаахха илиҥ ҥи норуоттар
издательстволарыгар эппиэттиир секретарынан галыллан сахалыы
кинигэлэри бэчээттээһиҥҥэ сыралаахтык үлэлэспитэ. Бу кэмҥэ
Комминтерн У-с конгреһа пролетарскай суруйааччылар Аан дойдутааҕы
ассоциацияларын тэрийбитэ. Бу ассоциация пролетарскай литератураҕа
сибээстэһии Аан дойдутааҕы бюротугар үлэҕэ Сибиир “ Туора
урдустарыттан” П.А.Ойуунускай уонна В.В.Н икифоров
ыҥырыллыбыттара.
1925- 27 сс. ССРС НА Саха сирин үөрэгэр экспедициятыгар кыттан
демографическай, доземетрическай чинчийиилэринэн дьарыктаммыта,
отчуот оҥорон бэчээттэппитэ, Москва уонна Ленинград музейдарыгар
400-тэн тахса экспонатгары, хаартыскалары хомуйан биэрбитэ.
1926 сыллаахха матырыйаалларын чочуйа-оҥоро Ленинградка
барбыта. 1927 сыллаахха Саха сиригэр “Всеохотсоюз”
боломуочунайынан ананан, балаҕан ыйын 18 күнүгэр Якутскай
бириистэнигэр кэлээтин кытта тутуллан хаайыллыбыта. Кинини
контрреволюционнай саагыбарга буруйдаабыттара. 1928 сыллаахха
атырдьах ыйын 21 күнүгэр ОГПУ коллегиятын оһуобай мунньаҕынан
ытылларга ууруллубута. Онто 10 сыл болдьохтоох хаайыынан
солбуллубута. Василий Васильевич Никифоров 1928 сыллаахха балаҕан
ыйын 15 күнүгэр хаайыыга 62 сааһыгар өлбүтэ.
В.В. Никифоров өлүөн 5 хонук иннинэ “Кэриэс сурук” хаалларбыт.