Page 9 - Кырдьаҕас үөрэх кыһата Дүпсүн орто оскуолатын 135 сыла

1924 сьшлаахха Якутскайга учуутал техникумугар үөрэнэ киирбитэ.
Үөрэҕин быыһыгар дойдутугар комсомол үлэтигэр, саҥа тэриллибит
колхозтарга көмөлөһөрө. 1927 с. комсомол Якутскай куораттааҕы
комитетын, онтон 1929 сыллаахха комсомол обкомун бюротун
чилиэнинэн талыллан, ыччат ортотугар талааннаах салайааччы-
тэрийээччи быһыытынан биллэр буолбута. 1929 с. Якутскайдааҕы
советскай-партийнай оскуолаҕа бастаан учууталынан, онтон үөрэх
чааһын сэбиэдиссэйинэн үлэлээбитэ. Ити үлэтин таһынан 1929-31 сс.
ыччат хаһыатыгар редактордаабыта. 1930 с. Коммунистическай партияҕа
киирбитэ. 1931 с. буолбут Бүтүн Саха Сиринээҕи Советтар У 11
съезтэригэр Саха АССР Киин Ситэриилээх Комитетын /ЯЦ И К/
чилиэнинэн талылпыбыта. Бу сыл И.Н.Жирков 24 саастааҕар Саха
АССР үөрэҕин наркомунан буолбута.
Үөрэх наркома И.Н.Жирков Саха сиригэр бүттүүн начальнай
үөрэхтээһини киллэриигэ, улахан дьону үөрэтиигэ, тыа сиригэр
оскуолалары тутууга , учительскай кадрдары бэлэмнээһиҥҥэ элбэх
үлэни ыыппыта. Иван Николаевич саталлаах салайааччы, үлэһит киһи
быһыытынан республикаҕа киэҥник биллибитэ, убаастанара. 1934-35
сс. Саха сиригэр 375 начальнай оскуолаҕа 36 тыһыынчатган тахса
үөрэнээччи хабыллыбыта. Онтон 1917 сыллаахха 164 начальнай
оскуолаҕа 3,5 тыһ. оҕо үөрэнэр этэ. Саҥа техникумнар аһыллыбытгара.
Учууталлар билиилэрин үрдэтэр институт үлэтин саҕалаабыта.
1935 сыллаахха институкка , техникумҥа, рабфакка 600-н тахса ,
маны таһынан киин куораттарга 100-кэ оҕо үөрэнэрэ. Бу сылларга Иван
Николаевич Дьокуускайга пединститут аһыллыытын туһунан
боппуруоһу атаҕар туруорар сыалтан элбэх үлэни ыыппыта. Бу
оччотооҕу кэмҥэ сүрдээх улахан хамсааһын, үөрэххэ инники хардыы
этэ.
Иван Николаевич төрөөбүт Дүпсүнүн туһугар куруук кыһаллара,
сибээһи тутуһара, кыайарынан көмөлөһөрө.
1934 сыллаахха кини көҕүлээһининэн Дүөндүгэ Саха сирин тыатыгар
биир бастакы 2 мэндиэмэннээх оскуола тутуллан үлэҕэ киирбитэ уонна
дойдутун дьоно Иван Николаевичка махтаналларын бэлиэтигэр кини
аатын саҥа оскуолаҕа иҥэрбиттэрэ.
Быйыл муус устар 22 күнүгэр И.Н.Жирков 90 сааһын туолар. Саха
сиригэр оскуола, үрдүк үөрэх акылаатын уурбут, саха норуотун сырдык
суолун төрүттэспит үтүө киһи аата-суола кэнэҕэски ыччаттарыгар
ытыктана-ахтылла туруоҕа.