Page 226 - Элэс Боотур Бүөтүр Оҕотоойоп

212 ___________ __ ____________________________ П. В. ОГОТОЕВ

эбэтэр дьарҕалаах киһиэхэ ыалдьар сиригэр кыа ууран уматан ититэн
эмтээһин” диэнтэн ситимнээх буолуон сөп. Оттон “Моҕол” саамай
улахан “суду” диэн суолталаах (холобур, көр: моҕол ураһа)
3265 — Тулааһын — тутуу сүрүн тирэҕэ буолар баҕана, модьу тирээбил
3272 — Куо Дьаралык — тиэргэн иччитэ. “Дьаралый — киһи муннугар
сытыытык билин, муннун дьаралыт” диэнтэн сибээстээх буолуон сөп
3303 — Аан Алахчын — ийэ дойду иччитэ. “Аан — бастакы”, “Алахчын” —
“алаар,көр ” диэнтэн, “хатын (хотун) — ийэ, кэргэн, ойох” диэн
суолталаах тыллартан үөскээбит буолуон сөп
3319 — Иччи — саха итэҕэлинэн туохха барытыгар баар, киһиэхэ учугэйи да,
куһаҕаны да оҥоруон сөптөөх тыын
3225 — Кут-сур — кут (көр: 1716), сүр — киһи таһыгар көстөр күүһэ,
күүрээнэ, бэйэ бодото
3226 — Баччыр — олорор буолбут оҕо
3227 — Эмэгэт — былыргы дьон илдьэ сылдьан үҥэр-сүгүрүйэр ханнык эмэ
иччи эбэтэр абааһы дьүһүнүн үтүгүннэрэн маһынан дуу, туоһунан
дуу оҥорбут оҥоһуктара. Бу түбэлтэҕэ “дьэс эмэгэт”, онон ойуун
эмэгэтэ чараас алтантан оҥоһулларын курдук, алтантан оҥоһуллубут
буолуон сөп
3228 — Холумтан — саха оһоҕун иннигэр уот отторго, ас буһарарга анаан
буорунан симэн оҥорор үрдэтии
3331 — Өһуө — дьиэ үрдүн тутар сис мае
3333 — Оно^ос — сэриигэ, кыргыһыыга, булка туттуллар тимир эбэтэр муос
төбөлөөх ох
3339 — Кускуйа Куо — кымньыы аата. “Кускуй — кымнньыынан сытыытык
быһа оҕус” диэнтэн үөскээбит. “Куо — (көр: инники)”
3434 — Кыладыйа Хаан Хотун — олоҥхо дойдутугар баар сир аата. Кыладьыйа
диэн “кыладьый — туту эмэ нарылаан кыс, оҥор” суолталаах тылтан
ситимнээх
3452 — Аар багрх — хае да сиринэн моонньоммут, кэрэниистээх, ойуулаах үс
саһаан үрдүктээх сэргэ. Бу аар баҕахха былыр ыһыахха кырдьаҕас
аарыма атыыры баайаллара
3459 — Илиэһэй бииһэ — абааһы, адьарай аймахтара
3476 — Кунан — үс-түөрт сааһыгар сылдьар оҕус
3483 — Эргэнэ тыа — үрдүк бөдөҥ мастаах оҕус. (эргэнэ — кирилиэс)
3486 — Сиэр сылгы — бэйэтэ кугастыҥы дьүһүннээх гынан баран сиэлэ,
кутуруга хара ардайдаах сылгы
3491 — Сиэги — бөҕө, уһун таҥас быа, хатыс