Page 60 - Олоҥхо биһигэр
P. 60
1.5. НО РУ ОТ ЫРЫАҺЫТТАРА
1.5.1. АЛЕКСЕЕВ САВВА ТИМОФЕЕВИЧ
( 1 9 1 3 - 1 9 9 2 )
Дүпсүн улууһун Тэбиик нэһилиэгэр Хаастаах диэн Алексеевтар
аймах түөлбэлээн олорбут алаастарыгар төрөөбүтэ. Савва аҕата Алек
сеев Тимофей Романович-Улахан Бабаарыйа, бөдөҥ-садаҥ, модьу-
таҕа, күүстээх-уохтаах, айылҕаттан ырыаһыт киһи. Ийэтэ — Алексеева
Акулина Николаевна. Кинилэр алта оҕолоохторо. Савва Тимофеевич
кэргэнэ Румянцева Марфа Ивановна-Баатаҕай нэһилиэгэр номоххо
киирбит Тииҥ Баһьшай диэн биир уоллаах, сэттэ кыыстаах оҕонньор
сиэнэ. Алексеевтар соҕотох Алексей диэн төрөппүт уолларыттан уонна
Сүөкүлэ, Сеня диэн ииппит оҕолоруттан аҕыс сиэннээхтэр, уон икки
хос сиэннээхтэр.
Савва эдэригэр Баатаҕай нэһилиэгэр кэлэн олохсуйбут. «Жда
нов», кэлин «Биэттэ», «Молотов» колхоз колхозтааҕа. Смоленскай
фроҥҥа, Орловскай уобаласка хас да күннээх түүн улахан хаан
тохтуулаах кыргыһыыга ыараханнык бааһыран баран, доруобуйатын
туругунан, 1943 сыллаахха Владивосток куоракка тыылга таас чох
хостооһунугар шахтаҕа үлэлээбитэ. Кини 1933 сылтан нэһилиэгэр,
улууһугар, республикаҕа биллибит норуот ырыаһыта. Сэрии иннинэ
П.Н.Соловьев «Күскэм күүстээх Күн Эрилик» олоҥхотун Чараҥайга
туруорууларыгар, Күүстээх уохтаах Күн Толуур диэн айыы буха-
тыырын оруолун толорбут. Ити кэмтэн ыла бырааһынньыктарга,
ыһыахтарга олоҥхоттон быһа тардыылары соҕотоҕун уонна нэһилиэк
талааннаах ырыаһыттарын кытта толорор буолбута.
1950—1960 сылларга Баатаҕай кулуубун сценатыгар туруорул-
лубут «Дьулуруйар Ньургун Боотур», «Кыһыл ойуун», «Наара суох»
спектаклларга сүрүн оруоллары толорбут. Уус-уран самодеятельность
активнай кыттыылааҕа, улууска, республикаҕа фестиваллар, көрүүлэр
хас да төгүллээх лауреаттара, дипломаннара этэ.
С.Т.Алексеев Дьокуускайдааҕы араадьыйаҕа уһултарбыт тойук-
тара:
1. П.А.Ойуунускай. «Ньургун Боотур» Ньургун Боотур Аал Луук
мастан көрдөһөр ырыата. (1982)
2. П.А.Ойуунускай «Ньургун Боотур» Ньургун Боотур атын
ынырар ырыата.
3. П.Н.Соловьев «Күүстээх-уохтаах Күн Толуур» быһа тардыы.
1.5.2. АЛЕКСЕЕВ НИКОЛАЙ ТИМОФЕЕВИЧ
( 1 9 2 4 - 1 9 9 4 )
Дүпсүн улууһун Тэбиик нэһилиэгэр Бугуйас сиригэр Таастаах
диэн алааска Түмэппий Алексеевтаахха бэһис оҕонон төрөөбүтэ. Оҕо
сылдьан бииргэ төрөөбүт убайа Савваҕа кэлэн Баатаҕайга олохсуйбута.
56

