Page 8 - Олоҥхо биһигэр

САХАТТАН МАҤНАЙГЫ ЭПОСОВЕД

И ннокентий Васильевич Пухов Бороҕон
(билиҥҥитэ Уус Алдан) улууһун I Курбуһах
нэһилиэгэр 1904 с. кулун тутар 12 күнүгэр орто
бааһынай ыалга төрөөбүтэ. Аҕата син бэйэтин
кыанар, сытыы-хотуу, кэлэр-барар дьарыктаах
эбит. Окгябрьскай революция иннигэр церковнай-
приходской оскуолаҕа үөрэнэн суругу-бичиги
кытта эрдэ билсибит. Онтон Гражданскай сэрии
сылларыгар Дьокуускай куоракка үөрэнэр дьолго
тиксибитэ. Саҥа былаас ыытар саҥа сүүрээн-
нэригэр эдэр киһи киэбинэн сэргэхтик киирэн,
кыттыһан барбыта. Гражданскай сэрии сылла­
рыгар хорсунун иһин ЯЦИК «ТОЗ» мааркалаах
винтовканан наҕараадаламмыта. И.В.Пухов саха
оскуолаларыгар маҥнайгы үрдүк үөрэхтээх нууч-
ча тылын учууталларыттан биирдэстэрэ этэ. Инно­
кентий Васильевич билиитин-көрүүтүн, өйүн-
санаатын бүттүүн үөрэхтээһиҥҥэ уурбута. Үөрэх
наркоматыгар инспектордыы сылдьан учуутал-
ларга практическай көмөнү оҥорбута. Сүрүн
болҕомтотун үөрэх кинигэлэрин бэчээттээн
таһаарыыга уурбута. Кини аан бастаан сахалыы
начальнай уонна ситэтэ суох орто оскуолаҕа нуучча
тылын үөрэтэр программалары уонна учебниктары
оҥорууну саҕалаабыта. Төрөөбүт тылы предмет
быһыытынан үөрэтиигэ уонна саха оскуолатыгар
нуучча тылын үөрэтии саҕаланыытыгар 1935 с. алын
сүһүөх кылаастарга аналлаах программаны бэчээт-
тэппитэ. Кэлин И.В.Пухов Н.Г.Григорьевтыын
сахалыы буквары 1938 с. бэчээттэппитэ. «Букварь»
1962 с. диэри хаста да бэчээттэнэн тахсан, саха
оҕолоро төрөөбүт тылларынан үөрэнэллэригэр суо-
лу аспыта. Сэрии иннигэр Москваҕа Саха кинигэ-
тин издательствотын салаатыгар учебник редакто-
рын быһыытынан айымньылаахтык үлэлээбитэ.
Аҕа дойду Улуу сэриитэ саҕаламмытыгар
4