Page 12 - Алаатыыр Ала Туйгун 1 ч.

сэппитэ, олодун тиЬэх сылларыгар баай репертуарын сурукка киллэртэрэн
уйэтиппитэ. Кини “Мулдьу Беде”, ’’Эрбэхтэй Бэргэн” диэн беден
олонхолорун А.Ф.Бояров, Г.В.Данилов, Н.М.Говоров суруйбуттара.
“Будуруйбэт Мулдьу Беде” олон хо туспа кинигэнэн тахсан киэн биЬирэбили
ылбыта, олонхоЬут аатын-суолун уйэ-саас тухары уйэтиппитэ.
Баатадай нэЬилиэгин олонхоЬута П.Н.Соловьев олонхону сыанада
таЬаарыыга айымньылаахтык улэлээбитэ. Кини холобурун кэлин Л.П.Ново-
годин утумнаан, кэнники сылларга олонхону пропагандалааЬынна
улэлэспитэ. Лаврентий Петрович кедулээЬининэн Дупсун уус-уран
самодеятельноЬын кытгыылаахтара кини “Туруорбах Бэргэн” диэн олонхотун
сыанада таЬаарбыттара уонна куех экранна ситиЬиилээхтик кердербуттэрэ.
Н.П.Бурнашев — Боодьодос “Кыыс Дэбэлийэ” олонхото алта уон томнаах
академическай серияда икки тылынан бэчээтгэнэн научнай эйгэдэ тадыста.
БиЬиги кэммит биллиилээх режиссера А.С.Борисов олонхону театр сыана-
тыгар саналыы туруорда.
Уус-Алдан олонхоБуттара научнай да, культурнай да эйгэдэ киэнник
биллэллэр, кэрэхсэнэллэр, онтон Р.П.Алексеев бу дойду чулуу олонхо-
Буттарын угэстэрин утумнаабыт, уйэтиппит олонхоБуттартан биирдэстэрэ
буолар диэн этэр олохтоох.
Роман Петрович ииппит адата П.Г.Алексеев — Беде Буетур, идэтинэн
уус киби, ологгходо кутун-сурун туттарбыт, олонхоЬуттары кэрэхсиир, олон-
холотор, бэйэтэ даданы иэйдэдинэ одо-дьахтар ортотугар олонхолуур идэлээх
эбит. Беде Буетур уолугар Арамаанна 7-8 эрэ саастаадар “Халыан хара аттаах
Хардааччы Баатыр”, диэн олонхону киэБэ аайы кыра-кыралаан уерэтэн
барбыт. Уол онтон сиэттэрэн сэргээбит эрэ ыалдьыкка тус иннигэр олорон,
олонхолообутунан барар буолбут. Дьон хайдала уонна кэрэхсэбилэ кыра
уолу олонхоЬут идэдэ кынаттаабыт. Кэлин нэБилиэгин кибитэ Е.П.Сивцевтэн
— ЛаЬыаччатган суБэн ылан “Сур дьадыл аттаах Тустуулаах Дьура Беде”
диэн эмиэ тэттик олонхону толорор буолбут. Итинтэн салгыы борбуйун
кыанан, ыыра кэнээн Дупсун, Бородой, Байадантай улуустарын биллэр олон -
хоБуттарын Бачы БаБылай, Ырыа Байадантай, Д.Бурцев — Мохочоос уола,
П.Н.Соловьев, Н.П.Бурнашев — Боодьодос толорууларыгар уерэммит,
репертуарын байыппыт, сонун ойуулааБыннары, олонхо дэгэтин, музыкатын
ылыммыт.
Онтон дьин-нээх ада туттар, олонхолуур идэдэ уБуйбут киБитинэн
Н.Р.Петухову — Дьаралыктаах, эбэтэр ОлонхоЬут НаЬаары аадар эбит.
Саха тылын учуутала, Уус-Алдан олонхоЬуттарын туЬунан анаан суруйбут
Н.Д.Бурцев бэлиэтииринэн, Н.Р.Петухов Маинайгы Легей нэБилиэгэр 1880
сыллар диэки тереебут.' Олорбут сирэ — Дэрги. Эдэригэр Олуенэ икки
энэринээди улуустарынан, Булуунэн, хоту Муустаах муорада тиийэ
сылдьыбыт, бэрт киэнник биллибит олонхоЬут эбит. Р.П.Алексеев бэйэтэ
ахтарынан, кунун садана НаЬаар Бетукуеп отуттан тахса олонхону билэрэ
уЬу. Р.П.Алексеев олору утуктэрэ уонна анаан ынырыллан ыЬыах туЬул-
гэтигэр, урууларга алгыырын, кеннеру да ыллыырын элбэхтик истэрэ,
уерэнэрэ уЬу. 1923 с. кыЬын Р.П.Алексеев НаЬаар Бетукуептэн “Алаатыыр
- 8 -