Page 98 - Сергей Васильев-Борогонскай. Поэт уонна гражданин

тийэр, күүһүрэр, биир сомоҕо дьүөрэ дорҕоон-суолта сити-
мигэр кубулуйар. Онон ити сомоҕолуур ситим тутулун,
өлүүскэлэрин тиһигин биллэххэ, фольклор айымньыларын,
ордук олоҥхо тиэкиһин үчүгэйдик, дириҥник өйдүөххэ сөп.
Саха хоһоонун ритмин — эргиирин туох-ханнык иннинэ
аллитерация үөскэтэр, отгон атын ньымалар, холобур ассо­
нанс, ханыылааһын, хатылааһын, синонимнар, антонимнар,
тэҥ сүһүөхтээх рифма о.д.а. кинини утумнаахтык салгыы
сайыннаран, хоһоон сомоҕолоон, иҥнигэһэ суох ханыылаан
этэр кыаҕын арыйан иһэллэр. Аллитерация хоһоон этиитин
ханыылыы дорҕоннорунан ханыылаһан эргийэн кэлэ турар —
дьүөрэ (поэтическай) ритмнээх кэрчиктэргэ араарар2. Онон
саха поэзиятыгар аллитерация биир баһылыыр-көһүлүүр кэс-
киллээх ньыма буолар.
Поэтическай этии аллитерациянан кэрчиктэнэр өлүүскэ-
лэрэ суолта өттүнэн эмиэ тустаах кэрчиги үөскэтэллэр. Онон
хоһоонуиан этии тас форматын сүрүн элимиэнэ аллитера­
ция, отгон маннык эти и поэтическай суолтата бу форманан
кэрчиктэнэн бэриллэр. Оттон хоһоонунан этиилэр икки ар-
дыларыгар тутул да, суолта да өттүнэн дьүөрэлээһин, ханыы-
лааһын үөскээн, айымньы хоһоонунан тиэкиһэ оҥоһуллан,
этиилэрин ситимнэрэ буолан, маннык тиэкис сатҕанан бар-
дар-бара турар айылгыланар.
С.Васильев бу көрүллэр айымньытыгар хоһоону онорор
сүрүн ньымалар аллитерация, параллелизм буолаллар, онуо-
ха этии аълитерациянан кэрчиктэнэр өлүүскэлэрэ тус син-
таксическай суолталаах элимиэннэринэн, туох-ханнык ин­
нинэ этии чилиэнинэн, кинилэр бөлөхтөрүнэн о.д.а. ситим-
нэринэн бэриллэллэр. Оттон роман тиэкиһигэр этиилэр ту-
тулларынан уопна суолталарынан ханыылаһан ситимнэһэл-
лэр, ону тэҥэ маннык этиилэринэн биир тиэмэ араастаан,
барыйааинанан, хоһуйуллан, этиилэр ситимнэрэ тиэкис ура-
ты этигэн поэтическай суолталаах сомоҕо кэрчигэр кубулуйар.
Төрөөбүт айылҕа, сир-дойду тыына тыыннанан, үтүмэн
үйэлэри унуордаан кэлбит саха норуота ийэ эйгэтин мын-
дырдаан кэтээн көрөр өркөн өйө саха суруйааччыларыгар биир
тирэх сүдү айар күүс буолар. Ону С.Васильев эмиэ утумнаах­
тык туһанар.
Ол курдук роман дьыл кэмэ уларыйыытын, сайын
күһүнүнэн солбуллуутун, онуоха дьүөрэ көстүү айылҕаҕа буо-
96