Page 100 - Сергей Васильев-Борогонскай. Поэт уонна гражданин

формаланан иһэр. М анна ааптар хараҕа, кини кэтээн
көрөөччү, хоһуйааччы быһыытынан баара мэлдьитин биллэр,
ону билигин ааспыт кэмнээх туохтуур формата кэрэһэлиир
(быһаччы эвиденциалис ньымата). Ааптар нөҥүө ааҕааччы
бу утум-ситим буолар көстүүлэри быһаччы ылынар, бэйэтэ
маны барытын көрөн турар курдук буолан тахсар. Айымньы
ааҕааччыга дьайыытын күүһэ итиннэ — тиэкис көстүүтэ, аап­
тар, ааҕааччы биир уоисай оруннаах буолууларыгар сытар. Бу
өттүнэн айымньы хайдах эрэ драматическай жанр көстүүтүн
санатар.
Айымньы этиилэрин аллитерационнай хоһоонунан кэр-
чиктэрэ араас синтаксическай оруоллаахтар — салаа преди-
кативнай өлүүскэ, быһаарыы, миэстэ, кэм, буолуу сиһилии-
лэрэ о.д.а. Манна тыл ситимин, этии чилиэнин, предикатив-
най өлүүскэлэр араас комбинациялара туттуллар. Онон этии
тутула уларыйа-тэлэрийэ турар, бу барыта сюжет сайдыыты-
гар быһаччы туһуланар уонна айымньы көстүүлэрин ситим-
нээн биэрэр. Онуоха, инники этиллибитин курдук, аллите­
рация, параллелизм хоһоону оҥорор сүрүн ньыма буолан,
айымньы этиилэрин, синтаксическай өлүүскэлэрин кытта
тутул, суолта өттүнэн дьүөрэлэһэн, тиэкиһи, этиини араас-
таан кэрчиктээн, айымньыиы хоһоон тутуллаан сайыннаран
тэнитэн иһэр.
Биир уус'гаах чилиэн, холобур биир уустаах кэпсиирэ
бөлөхтөрө, утум-ситим буолар хайааһыннары ойуулуур син­
таксическай параллелизм өлүүскэлэрэ буолан, эмиэ хоһоон
форматын үөскэтэллэр, ону тэҥэ дьүөрэ эбэтэр сөп түбэһэр
сыһыарыы рифма быһыытынан хоһоои тутулун оҥорор эбии
ньыма буолар: А ччы гы й уо л ч а а п (А ), А ан ы ап п ат ан көрдо (Б ),
Т усаһан ы орт от унан Т уорахач ы й а с у у р д а (Б б ), И лиит инэн ч а-
рап ч ы л ан ан И лин суолу о д уул а ст а (Б в ), К ы рат ы к салгы пн ацан
К ы лгас ы рбаахы ны х а м са т т а (В ). Манна аллитерация, парал­
лелизм, куустарыы рифма хоһоону үөскэтэр кэлим ньыма
быһыытынан туттуллубуттар. Этии ситим тыла суох тэҥҥэ
холбоммут холбуу эти и формалаах, ол кэлин өлүүскэтэ туспа
предикативнай халыыптаах буолан, этиини уонна айымньы
тиэкиһин биир кэрчигин түмүктүүр оруоллаах.
Айымньы персонаһын айаннаан кэлиитэ эмиэ сиһилээн
ойуулаанар. Онуоха билгэ туохтуурдара тыаһы үтүктэр,
дьүһүннүүр тылларынан бэриллибит сиһилиилэри кытта

98