Page 124 - Иван Мигалкин. Сүрэхтэн саҕыллар санаалар

мэлдьи үтүө аргыстар баар буоллахтарына эрэ, эн туе олоҕуҥ
ыарахаттарын, үөрүүлэрин тэҥинэн үллэстэллэр, сүбэ-ама буо-
лан мунаарар суолгун тобулан биэрэллэр.
Быйыл саас саха биллиилээх сэһэнньитэ Николай Алексее­
вич Габышев орто уонна улахан саастаах оҕолорго «Үтүө аргыс­
тар» диэн кинигэтин таһаартаран литератураны таптааччыларга
кэрэ бэлэҕи оҥордо.
Кырдьыга да, улахан суруйааччы олоҕо — хас биирдии киһи-
лиин кэпсэтиитэ, үлэлээбит, олорбут уонна төрөөбүт дьиэтэ-уота
барыта — историческай суолталаахтар, литература сайдыытын
үөрэтиигэ бастакы акылааты биэрэллэр.
Сайыҥҥылыы сайаҕас мичээр уоттаах хара хараҕынан көр-
бүт, намыын-намчы Туйаарыма Куолуу төрөөбүт тылынан саҥа-
рар, онтон сыралҕан куйааска утаҕы ханнарар хатан кымыстыы
уостубат уйгулаах литературабытын таптыыр киһиэхэ — Өксөкү-
лээх, Алампа, Неустроев, Ойуунускай, Күндэ, Эллэй, Амма Аччы-
гыйа, Суорун Омоллоон, Эрилик Эристиин уонна Күннүк Уурас-
тыырап ааттара барыбытыгар өрүү күндүлэр, чугастар.
Манна даэатан эттэххэ, нэһилиэккэ аатырар тутааччы доҕору-
гар — эмиэ аатырар тутааччыга — дьиэ тутан бэлэхтиирэ хайдах
эрэ сатамньыта суоҕа биллэр. Оттон суруйааччы биир идэлээҕин
суруйуута олус уустук. Элбэх сыраны-сылбаны эрэйэр, ордук ли-
тературнай таһым, билии-көрүү да өттүнэн. Николай Габышев
мантан толлубакка «Үтүө аргыстарын» таһаартарыыта — респу­
блика литературнай олоҕор дьоһун миэстэни ылар.
Кинигэҕэ киирбит 10 суруйааччыны ырыта барбакка, Анемпо-
дист Софронов саха норуотун олоҕор оҥорбут үтүөтүн, төрөөбүт
литературабытыгар биэрбит ураты күүһүн чаҕылхай холобурунан
буолар «Төрөөбүт дойду» диэн хоһоонун ылан көрүөҕүҥ. Хоһоон
суруллуоҕуттан лоп курдук 71 сыл ааста. Бу — орто үйэлээх киһи
олорон ааһар олоҕо. Оттон норуот кэрэҕэ дьулуһуутугар — исто­
рия хардыыта. Ол тухары «Төрөөбүт дойду» хоһоон тылларын
кырааската өлбөөдүйүөн оннугар, күлүмүрдүү сырдаан иһэллэр.
Дьэ, бу туһунан суруйааччы Н.А. Габышев биһиэхэ истиҥник
сэһэргиир. Саха тылын уонна литературатын учууталларыгар,
оскуола үөрэнээччилэригэр чахчы туһалаах, үтүөҕэ уһуйар —
үтүө аргыстыы ыкса доҕор буолар кинигэ тахсыыта барыбы-
тын үөрдэр», — диэн. Бу бэлиэтээһиним «Эдэр коммуниска»
1983 сыллаахха бэчээттэммитэ.
1987 сыллаахха балаҕан ыйын 24 күнүгэр Сергей Васильев
төрөөбүтэ 80 сылын бэлиэтиир киэһэҕэ анаан Бороҕоҥҥо Лео­
нид Андреевич Попов, Георгий Прокопьевич Башарин, Рафаэль
120