Page 67 - Иван Мигалкин. Сүрэхтэн саҕыллар санаалар
P. 67
гин итинник боппуруос турара наадата суох дии саныыбын. Ха-
ра маҥнайгыттан көмүс, алмаас промышленноһа үөскүүрүгэр
итилэргэ каадырдары иитиигэ сыыһа политика баара.
Арай 20-с сыллардаахха Аммосовтаах, Ойуунускайдаах Саха
сирин салайан олордохторуна, оччотооҕуга Алдан көмүһүн про-
мышленноһа үөскүүрүгэр кинилэр тэрийэ сатаабыттар эбит.
Бастакытынан, ити үлэҕэ дьон кэлиитин боборго, хааччахтыыр-
га уонна олохтоох каадырдары үөскэтэргэ турууласпыттар. 20-с
сыллар бүтүүлэригэр, 30-с сыллар саҕаланыыларыгар холкуос-
тартан кыргыттары, уолаттары Алдаҥҥа ыыталыырга үлэ барбы-
та. Алдаҥҥа шахтаҕа үлэлэтэллэрэ. Аатырар «Косаревка» шахта
үлэһиттэрэ үксэ сахалар эта. Аммосовтаах ууратыллыбыттарын
кэннэ ити үлэ хаалбыта, сахалар үгүстэрэ төннүбүттэрэ. Өссө
Аммосовтаах салайар пуостарга сахалары туруорар инниттэн
республика оройуоннарыттан эдэр хомуньуустары сүүмэрдээн
Пром-академияҕа биир кууруһу барытын, 12 киһини дуу ыып-
пыттара. Олор бүтэрэн кэлэн, Алдаҥҥа бары салайар үлэҕэ үлэ-
лээбиттэрэ. Онтон үгүстэрэ 1937 сыл кэлэн хаайыллыбыттара,
ытыллыбыттара.
(Саха сирин норуодунай суруйааччыта Софрон Петрович Да
нилов төрөөбүт улууһун дьаһалтатыгар буолбут бэйэтин тиһэх
көрсүһүүтүгэр билиҥҥи кэми үчүгэйдик өйдөөбөтүн, Коммунисти
ческой партия уонна Сэбиэскэй былаас сууллубуттара түргэнэ
бэрдин, ырыынактан дьиксинэрин, итиэннэ сибилиҥҥи саамай
мүччүргэннээх кэмҥэ М. Е. Николаевтан ураты президент буолар
киһибит суоҕун туһунан эппит.)
Эмиэ бу көрсүһүүгэ академик Афанасий Осипов: «...Софрон
Петрович саха норуотуттан соҕотох киһибит, кинини ким да сол-
буйбат. Ханнык баҕарар үрдүк дуоһунастаах киһини солбуйар
дьон тахсан, үүнэн иһэллэр, ону бэлэмниэххэ да сөп. Оттон Соф
рон Петрович суох буоллаҕына, кинини солбуйар суруйааччыны
хантан даҕаны булбаккын. Ол иһин биһиги талааннаах суруйаач-
чыларбытын сыаналыыбыт, кинилэр уратылара диэн онно сы-
тар. Бу улахан суруйааччылар саха норуотун олоҕун-дьаһаҕын,
норуотун уобараһын ойуулаан-бичиктээн көрдөрбүттэрэ атын
норуоттарга тарҕанар. Ол курдук Софрон Петрович айымньыла-
ра элбэх омук тылынан бэчээттэммитэ. Олортон билэн, маннык
норуот баар эбит, маннык олохтоохтор-дьаһахтаахтар, өйдөөх-
төр-санаалаахтар, маннык ис дууһалаахтар эбит диэн умсугуйан
туран ааҕаллар», — диэн ытыктыыр суруйааччытын туһунан эп
пит. Оччолорго Саха сирин Суруйааччыларын сойууһун быра-
былыанньатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччынан үлэлии сыл-
63

