Page 73 - Иван Мигалкин. Сүрэхтэн саҕыллар санаалар

«Саха дьоно былыр-былыргыттан араас биис уустарын, араас
омуктары барыларын кытта куруутун бииргэ субэлэрин холбоон,
бииргэ үлэлээн-хамсаан, атастаһан-доҕордоһон, иллээхтик-эйэ-
лээхтик олорбуттара. Күүһүнэн-кыаҕынан күрэстэһиигэ кыайан
буолбатах, муударай өйүнэн, дьүккүөрдээх үлэтинэн, холооно
суох тулуурунан, үтүө майгытынан бары хара дьайдары киэр
хаһыйан. бары буомнары-моһоллору туораан, саха норуота бу
бүгүҥҥү күҥҥэ тиийэн кэлбитэ. Аҥаардас айыы санаатынан, аҥа-
ардас күн өйүнэн, аҥаардас хорсун үлэтинэн!
Бу Орто дойдуга соҕотох киһи дьоло диэн суох. Баар да буол-
лаҕына, ол бэрт дубук, киһи соччо умсугуйбат дьоло буолуох-
таах. Киһи чугастааҕылара, тулалыыр дьонноро. ону ааһан бүтүн
төрөөбүт норуота бука бары дьоллоох буоллахтарына эра, топо­
ру дьоллонуон сөп. Ити «дьол» диэн тыл билиҥҥи кэмҥэ, баҕар.
соччо дьүөрэтэ суохтук иһиллиэн сел. Оттон мин бу киэһэ ити
тылы өһөстүк хатылыахпын саныыбын. Тоҕо диэтэххэ, олоҕум
устатын тухары мин ырам чаҕылыйар саха норуотун. Саха сирин
дьоло-соргута этэ. Ол иһин мин билигин миигин истэр да, истибэт
да дьоҥҥо бука барыларыгар туһаайан эдэрсин эрдэхпинэ биир
кинигэбин ааттаабыт тылларбын хатылаан этиэхпин баҕарабын:
«Дьоллоох буолуҥ, бар дьонум!»
Бүгүн саха норуотун бары хомолтотун сүрэҕэр-махталын
дириҥник ылынан хомолто гынан, оттон үөрүүлээх түгэннэрин
үс төгүл үрдэтэн, кыһалҕалаах күннэрин тэҥинэн үллэстэн олох
олорбут Софрон Даниловка саха киһитэ баарын тухары махтал
истиҥ тылларын аныаҕа!
* * *
Горнай улууһугар үс төгүл: 1993 сыл тохсунньутугар уонна ба­
лабан ыйыгар, итиэннэ 1994 сыл кулун тутар ыйыгар сырыттым.
Улууска баар дэриэбинэни барытын көрдүм, кини олохтоохторун
кытта ирэ-хоро сэһэргэстим. Сэһэргэһиилэрим барыта ини-бии
Семен уонна Софрон Даниловтары ахтыыны кытта ситимнээх
буолбута. Олохтоохтор оҕотуттан кырдьаҕаһыгар тиийэ биир
дойдулаахтарынан, Семен уонна Софрон Даниловтарынан, хай­
дах курдук киэн тутталларын сөхпүтүм.
Дьиҥэр, улуус аайы кэриэтэ улахан суруйааччылар бааллар.
Ол гынан баран бэйэтин суруйааччыларынан маннык олус киэн
туттар улуус олохтоохторун көрсө илигим. Горнайдар бу өттүгэр
инники иһэллэр быһыылаах. Мин төрөөбүт-үөскээбит Уус Алдам-
мар Сергей Васильев, Баал Хабырыыс, В. А. Протодьяконов-Ку-
69