Page 100 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр

нэн истэхпитинэ, «Урал» мотоцикллаах киһи ситтэ. Чугаһы-
ырын кытта туораан биэрдим. Реас Алексеевич мотоцикл
иннигэр төбөтө туртайа турда. Уол мотоциклын бээҕинэтэр.
Балтараа километр бадахтасос сиргэ тиийэн, Реас Алексеевич
миигин күүтэн турар эбит.
— Хайа, доҕоор, тоҕо бачча ыраахха диэри туораабакка
уолу моһуоктаатыҥ?
— Ээ, сатана уола, бытаан баҕайытык сыһылытар, бээ-
ҕинэтэр эрэ. Бачча киэҥ, массыына суолугар ойоҕолоон да
ааһыах этэ буоллаҕа дии. Өссө барбахтаһыах киһи эйигин
күүтэн тохтоотум, — диэтэ күлэ-күлэ. Кини оччолорго сэт-
тэ уонутган ылбахтаспыт кэмэ этэ. Мин аҕыс мүһэм айгы-
раан, көхсүбүтгэн саҥам арычча тахсар буола илистэн, дьиэ-
бэр кэлэн, аһаабакка да эрэ, ороммор суулуннум. Сарсыҥҥы-
тыгар сылайбытым, көһүйбүтүм букатын ааспатах. Киһибэр
түлүпүөннээтим, саҥата чэгиэн, улаханнык сылайбыт чин-
читэ суох.
Реас Алексеевич сааһыт, күөрэтигэс, үчүгэй ытааччы этэ.
Саас аайы куска, андыга кыттыгастарын кытта дурдаҕа сы-
тыһара. Күһүнҥү көччөххө сааланара. Көҥүллээһин болдьо-
ҕун тутуһара, хаһан да кэспэт этэ. Эдэригэр улахан булка
тайахха да сылдьыспыт тыллааҕа. Бороҕоҥҥо олорон, таптаан
бултаабыт сирэ Таампара диэн үрэх күөлэ, оройуон киинит-
тэн балтараа көс кэршгнээх сир. Кини дьиҥ саха киһитин
сиэринэн ат сүүрүүтүн эмиэ олус таптыыра. Ол оннугар атын
көрүҥнэргэ — тустууга, илии-атах оонньууларыгар соччо
сылдьыбат буолара. Бороҕоҥҥо буолар сүүрүүлэри биири да
көтүппэтэхпит, мэлдьи бииргэ сылдьарбыт. Республика
сүүрүүлэригэр Степан Гаврильевичтыын үһүөн эмиэ хаста
да сылдьыбыппыт. Кини сүүрүк сылгы ох курдук умнанан,
кустук курдук куоһанан, кыыла туран, өрөйөн-чөрөйөн,
сүһүөҕүн үрдүгэр өрө битийэн, инники биэтэккэ түһүнэн
иһэрин көрөрүн олус сөбүлүүрэ. Ордук биһириир сылгы-
лардаах буолара, олору ханнъпс да түбэлтэҕэ утарааччыта суоҕа.
Сүүрүүҥү материальнай интэриэһинэн буолбакка, эстетичес-
кэй өттүнэн дуоһуйууну ылар туһуттан сөбүлүүрө.
Ити курдук, айар үлэнэн дьарыктанарын быыһыгар бул-
таан, балыкгаан, сүөһү ииттэн, оҕуруот аһа олордунан, хар-
дарыта сылдьыһар, күө-дьаа кэпсэтиһэр доҕордонон-атас-
танан, тыа киһитин чуумпу олоҕунан олордоҕуна, Дьокуус-
кайга толору хааччыллыылаах таас дьиэҕэ кыбартыыра биэр-
дилэр. Кини кыбартыыра туһунан өйүн сыстарара, уочарат-
тыыра эҥин биллибэт этэ. Суруйааччылар союзтара туруор-
суутунан ити боппуруос дөбоҥнүк быһаарылынна быһыы-
98