Page 129 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр
P. 129

ньахтартан,  төһө  да  үүрдэллэр,  арахпакка  кэлэрбит,  ардыгар
         ол  мунньахтарга  Арыйаас  кэлэн  саҥата  суох  истэн  олорооч-
         чу,  муос  мустуукка  бөппүрүөскэ  тардан  бусхатара,  араас
         этиһии-иирсээн,  тиэрэ-маары  саҥарсыы  элбэх  буолара.  Ону
         истэ-истэ  мүчүйэ  олорооччу,  бэйэтэ  мээнэ  саҥара-иҥэрэ
         сылдьааччыта  суох,  кэпсэттэҕинэ  сүр  боччумнаахтык,  ылы-
         нымтыагык,  сөҥ-намыын  соҕустук  кэпсэтэрэ.  Кэлэйдэҕинэ:
         «Бор  да  киһигин  доҕор»,  —  диир  идэлээҕэ.  Нэһилиэккэ  аан
         бастаан  кини  «Тимир  аты»  аҕалан  мииммитэ,  «Арыйаас  уол
         окко-ууга наадыйбат тимир аты куораттан аҕалбьгг» диэн кэп-
         сээн бөҕөтө буолта, аҕатын Амыдайдааҕы олоҕуттан оройуон
         киинигэр  Ытык  Күөлгэ  киирэрэ-тахсара,  сороҕор  гитара
         сүгүүлээх  буолара,  арааһа  оонньуур  буолан  сүгэрэ  буолуо.
         Суол айаҕар олорор буолан биһиэхэ киирэн эбэбитгэн: «Бал-
         баара, эн үөрэҕин ахтан кэллим», — диэн тымныы чочунаах-
         таах үөрэ утаҕы иһэн барара.
            Бултуурун  олус  сөбүлүүрэ  «бэртээхэй  ытааччы»  дииллэ-
         рэ.  Чычымахха  олорон  Хатырыктаах  биир  түүн  146  куһу
         бултаабытын  сөҕөн  кэпсииллэрэ.  Кулукуоскайдар  1912  с.
         Боотуруускай улууһа Таатта буолуоҕуттан биллэр-көстөр удь-
         уордар этэ. Оччотооҕу саха тыллаах барыта сүгүрүйэр киһитэ
         Өксөкүлээх Өлөксөй инитэ Оонньуулаах Уйбааны, нэһилиэгэр
         үөрэҕинэн,  өйүнэн,  ырыатынан-тойугунан  дьоҥҥо  биһирэп-
         пит,  онтон  улуус  кулубатынан  үлэлээбит  киһини  Гражданс-
         кай  сэрии  саҕана,  улахан  оннук  баайа  суох  киһи  этэ  диэн
         оҕонньоттор  аһыйаллара.  Арамаан  Кулукуоскайы  1937  сыл-
         лаахха  НХС  үлэһитин  олус  үтүө,  үөрэхтээх  киһини  «норуот
         өстөөҕө»  диэн  бу  куорат  түрмэтигэр  өлөрбүттэрэ....  Бүтэһи-
         гин  1944  сыллаахха  Арыйаас  абаҕатын  Баһылай  Кулукуос-
         кайы,  Сиэллээх  икки  киһитин  Иван  Платоновы,  Өлөксөй
         Мочкины  сымыйанан  бааһан  эмиэ  хаайыыга  өлөрбүттэрэ.
         Дьэ, ити курдук «холоруктаах» олоххо олорон, ^үлэлээн аас-
         пыта Арыйаас Өлөксүөйэбис Кулукуоскай. Арыиаас билиҥҥи
         олох эбитэ буоллар, улахан спортсмен тахсар киһитэ эбит.
            Куоракка,  училищеҕа  үөрэнэ  сылдьан  оччотооҕу  респуб-
         лика чэпчэки атлетикатын чемпионун Босиковы кьггта эрий-
         сэн  кьыыыга,  куобахха  ыксатан  турардаах.  Онно  дьон  этэ-
         ринэн,  Арыйаас  тыҥатынан  ыалдьа  сылдьар  кэмэ эбит.  Хой-
         остоон диэн оҕонньор Өксөкүлээҕи «Уол сылдьан икки буут-
         таах  гиирэни  саха  ампаарын  нөҥүө-маҥаа  тамныыра,  олус
         кыанар,  кытаанах  киһи  этэ»  диэн  кэпсиирэ.  Онтун  биллэр-
         бэтэ  үһү.  1944  сыллаах  сайын  Амыдай  алаас  түбэтин  15  ки-
         һилээх  ыччат-комсомольскай  звенотугар  оттоппутум.  Зве-
         нону  Толстяков  Петр  диэн  уол  салайбыта.  Амыдайга  Кулу-
                                                                127
   124   125   126   127   128   129   130   131   132   133   134