Page 131 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр

куурбатах этэ. Ону бүтэһиккэ кээһээри хаалларбыппытын,
ким эрэ көрөн илии хотуурунан дайбаабыт суолун көрөн,
быһа таайан «Арыйаас охсубут» диэн үҥсүү түһэрбит. Сото-
ру Арыйаас Чычымаҕар бараары сылдьан звеновод Бүөтүргэ:
«Ити эмээхсин далын оннугар 50 бугулу туруордум, ылан
уопсайгытыгар кээһиниҥ. Били оҕонньортон эт ылан сиэ-
биппитин (кыннын этэр) сүгүн көрүөхтэрэ суох, колхуоспар
күөх сайын аатыгар туһалаатаҕым дии», — диэбитэ. Күһүн
куобахтыы сыдцьан көрдөхпүнэ, бугулу ким да тыыппатах.
Харааччы сытыйан хаалбыт этэ. Бүогүр уол, арааһа, Арыйаас
кынныгар хаалларбытын оҕонньор ылбатах, кээспэтэх этэ,
сокуон кьггаанаҕын билэн бөҕө буоллаҕа...
Арыйааһы бүтэһикпин 1946 сыллаах саас көрсүбүтүм.
Нэһилиэкпит эмиэ ыһыахха бэлэмнэнэн түбүк бөҕө, иип-
пит аҕам Хабытин И.Н. сэбиэт этэ, сарсыарда дьиэбитигэр
былыргыҥы, сиэри-туому үчүгэйдик билэр олоҥхоһут Давы-
довтан И.М. ыһыах сиэрин эҥин тэрийии туһунан ыйыта-
лаһа олордохпутуна Арыйаас киирэн кэлбитэ.
— Оо, убайым манна олорор эбиккин дуу? — үөрэн илии
тутуспута. — Илларион ханналаан иһэҕин? — диэбитэ.
— Амыдайдаан иһэбин, кырдьаҕастарым өтөхтөрүн эҥин
көрүөм, тугу эмэ өрө тардыах этим, — диэбитэ.
— Быйыл ханна ыһыахтыыгыт? — диэн ыйыппытын
Дьуона: «Бырыылаахха», — диэбитэ.
— Муода эбит, ити киһи-сүөһү бөҕө үөскээн сүүрбүт-
көппүт икки наттаараларга, аҕыйах сүүс киһи ыһыахтыыр
хонноҕо-быттыга суох буолуо дуо? — диэбитэ.
Онуоха убайа Илларион: «Оҕом сөпкө эттиҥ, быйыл нат-
тааралар отторо-мастара өҥнүүн тупсубута сүрдээх, оҕонньот-
тору сүпсүгүрдүбэккэ эрэ (тоҕус ойуун көмүллэ сьггар уҥуох-
тарын этэр) тэйиччи өттүгэр оҥоруохха сөп этэ да, ити дьон
куолаһынан хотон Бырыылаах дии тураллар, — диэбитэ.
Арыйаас сонун иһинэн батарантаас курдана сылдьара.
Убайа: «Хайа, бу тугуҥ батарантааһай?» — диэн ыйыппы-
тын: «Ээ, доҕоор, Амыдай эбэ хотун бьптыгар-хонноҕор биир
эмэ өндүкээн баар ини, дойдум куһун миинин аҕынным ээ,
убаай», — диэбитэ уонна үһүөн Ородобуойга барбытгара.
Онно Арыйаас сатыы сылдьара, кыра туох эрэ тутуурдааҕа,
дьиэ таһыттан икки уостаах саатын ылан сүкпүтэ, оччоҕо
көтөргө, сүүрэргэ хааччах суох быһыылааҕа... Бу Арыйааһы
мин бүтэһик көрсүүм этэ.

9 3аказ№63 129