Page 51 - Саха дьахталларыттан бастакы журналистка Мария Гаврильевна Бурцева

М.Г.БУРЦЕВЛ АЙЫМНЬЫЛЛРА

Буурсаба Маарыйа Хабырыьшабына — Уус-Алдан оройуона,
Хоро нэһилиэгэ, 21 саастаах. Дьадаҥы. Холкуостаах. 1927
сыллаахтан хомсомуол чилиэнэ. 1932 сьшлаахтан БСХ (б)
Баартыйатын чилиэнэ. Саха Сэбиэскэй-бартыыйынай
оскуолатын быйыл бүтэрбитэ.
Бэчээттэммит кинигэтэ “Литэрэтиирэ боруонугар
киирээччи альманааҕа”

БАТТЫГАСТАН ТАХСЫЫ
Түүҥҥү им-балай хараҥа. Этиҥ дэлби бардаҕын аайытын, уот
сындыыс чаҕылҕан быһыта охсон ааһара. Биир туруорбах балаҕан
үөлэһиттэн кыымнар иирбинньиктэнэн тахсан тарҕаналлара.
Дьиэ иһигэр киһи күлүгэ имик-самык умайар оһох уотуттан тык-
таран, дьиэ иһин бүтүннүү сабардыыра. Били аҕыйах сыллааҕыта
Булгунньахтаахха хатыҥ төрдүгэр мае ынахтары харыһыннара оон-
ньуур Аана кыыс эрэйдээх баттаҕа арбайбыт, уҥуохтаах-тириитэ эрэ
хаалбыт дьүһүнэ, күлүк быыһынан көстөрө. Кини энэлийэн ытыы-
рыттан өй-мэйдээх тулуйуох буолбатах этэ.
— Сордоох, күннэтэ тобулута кырбаан өлөрөргөр тириэртиҥ. Хаа-
рыан бырааппын сиэтэххин. Аны миигин бандьыыттарга өлөттөр...
Сиэ... — Аана абаланан саҥарар.
Аана сөбүлээбэтин үрдүнэн, кини аҕата халыым баҕатыгар алта
сыллааҕыта сүүлүк Сүөдэргэ күүһүнэн ойох биэрбитэ. Аана убайа
хомуньуус Ньукулай кистэлэҥинэн арҕаа үрэх ыалыгар мунньах-
тыы сылдьарын Сүөдэр бандьыыттарга тыллаан туттарбыта. Бэҕэһээ
бандьыыттар икки хараҕын сэбирилиэнэн үүттээн баран, быаҕа
ыйаан Ньукулайы кырбаан өлөрбүттэрин саныы-саныы, Аана ор-
дук абаланан сүрэҕэ күүскэ тэбиэлиир.
Аана ынах хомуйа сылдьан эмискэ Сэмэни, Уйбааны көрсүбүтэ.
Кинилэр бандьыыттартан куотан күрэнэн иһэллэрэ. Киниэхэ,
убайын бандьыыттар Сүөдэр тыллабырынан өлөрбүттэрин Сэмэн
кэпсээбитэ. Аана хайдах буолуон булумна, оҕотун көтөҕөн таһы-
нааҕы ыалга тахсан эрэрин, Сүөдэр уолугуттан ылан тутан киллэ-
рэн дьиэҕэ кырбаабыта. Кырбыырын баламатыгар тэптэрэн Аана-
ны уокка аспыта. Онтон кэҥсик-никсик Аана баттаҕын сыта ба-
лаҕаҥҥа тунуйбут эбит.
Ити курдук буолбуттан бу тыллар төлүтэ көтөн тахсыбыттар.
Сүөдэр ордук ынырык, улам ыгыстан кыыһыран барара. Аана убайа
Ньукулай баайдар кистэлэҥ малларын хомуньуустарга ыйан тутта-
49