Page 20 - Е.Ф.Федоров. Уус-Алдан оройуона Сэбиэскэй сойуус Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии сылларыгар

хаһаайыстыбатын холбоһуктааһыны, холкуостары тэрийиини
биллэрдик күүһүрпүтэ.
1930 сыл оройуон тыатын хаһаайыстыбатын холбоһуктаа-
һыҥҥа саҥа кыайыылары аҕалбыта. Оройуон бары нэһилиэк-
тэригэр холкуостар маассабайдык тэриллибиттэрэ. Ити сыл
I Өспөх нэһилиэгэр “Сардаҥа”, “Барыллыалаах”, “Чараҥай-
скай”, “Баарда”, “Бүөччэ”, “Кыһыл Буксуур”, “Хоҥор биэ”
диэн отгон II Курбуһахха “Дулгалаах”, “Бүтэйдээх”, “Томтор”
диэн тыа хаһаайыстыбаннай артыаллар тэриллибиттэрэ. Баа-
тагай, I Курбуһах, Өнөр, Танда, I Суотту, I Лөгөй о.д.а. нэһи-
лиэктэргэ холкуостар тэриллиилэрэ маассабай буолбута.
Оройуон тыатын хаһаайыстыбатын сайдыытын социали-
стическай сектора үүнэн испитэ. 1931 сыл бүтүүтүгэр 57 тыа
хаһаайыстыбаннай артыаллар, 58 холкуостар, 20 производ-
ственнай холбоһуктар тэриллибиттэрэ. Кинилэр 2282 хаһаа-
йыстыбаны түммүттэрэ. Оройуон 41,2% холбоһуктаммыта.
Дьадаҥылар 48,8%, орто ыаллар 35,3% хайы үйэҕэ холкуоска
киирбиттэрэ. Холбоһуктааһын 1 Өспөх нэһилиэгэр 88%, Тан-
даҕа 67%, Хороҕо 65%, I Курбуһахха 62% тэриллибитэ. Хол­
куостар общественнай сүөһүлэрэ 3715 тиийбитэ. Кинилэр
ыһыыларын сирэ 1633,95 гектарга тиэрдиллэн оройуон уопсай
ыһыытыттан 36,7% ылбыта, оттон производственнай табаа-
рыстыбалар 263 гектары ыһаннар 6% ылар буолбуттара. Хол­
куостар 10975 гектар ходуһа сирин хомуйан 39.502 сыарҕа оту
оттообуттара, онон уопсай оттооһунтан сиринэн 40%, отунан
34,8% ылбыттара. Производственнай табаарыстыбалар 1905
гектра сиртжн (8%) 8212 сыарҕа оту (7%) оттообуттара. Хо-
муур хампаанньатын кыайыылаахтык ыыппыттарын иһин
“Кыһыл агроном” уонна “Кэскил” холкуостар Орловскай бо-
руода биирдии атыырынан бириэмийэлэммиттэрэ.
Холбоһуктааһын бастакы сылларыгар холкуостаах баа-
һынай тыа хаһаайыстыбатын уларыта тутан сайыннарарыгар
Баартыйа, Судаарыстыба, Улуу нуучча норуота улахан көмөнү
оҥорбуттара. Дүпсүннээҕи кредитнэй табаарыстыба 1929
сыл алтынньы ыйтан 1930 сыл балаҕан ыйыгар диэри барыта
57,588 солк, ити иһиттэн холкуостарга 379 булуук, 933 барана,
53 сенокосилка, 28 от мунньар, 5 бурдук быһар, 23 веялкалар,
37 сеялкалар, 25 культиватордар, 8 сортировкалар, 5 дискалар,
176 сепаратордар атыыламмыттара. Ити сыл холкуостарга 517
буут сэлиэһинэй, 13869 буут дьаарыҥса, 3491 буут нэчимиэн,
16