Page 75 - Е.Ф.Федоров. Уус-Алдан оройуона Сэбиэскэй сойуус Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии сылларыгар

НОРУОТ ҮӨРЭҔИРИИТЭ
СЭРИИ СЫЛЛАРЫГАР

Фашистскай Германия биһиги дойдубутугар 1941 сылла-
ахха бэс ыйын 22 күнүгэр сэриинэн эмискэ саба түһүүтэ Сэ-
биэскэй Сойуус бары норуоттарын олоҕор, чуолаан норуот
үөрэҕириитигэр улахан күчүмэҕэйдэри үөскэппитэ.
Ол күчүмэҕэйдэр биһиги оройуоммутугар эмиэ баар бу-
олбуттара. Үгүс учууталлар Сэбиэскэй Аармыйаҕа ыҥырыл-
лыбыттара. Оскуолаларга учебнай пособиялар кэлэн иһиилэрэ
тохтообута.
Ол гынан баран Коммунистическай партия уонна Сэби­
эскэй бырабыыталыстыба көмөтүнэн ол кытаанахтар биһи-
эхэ туоратыллан испиттэрэ, норуот үөрэҕириитигэр (улахан
кыһамньы) оскуолалар үлэлэригэр, ыччаты үөрэтэр-иитэр
үлэҕэ кыһамньы өссө күүһүрбүтэ.
Сэрии сылларыгар норуот үөрэҕириитигэр улахан
кыһамньы ууруллубута, туох ханнык иннинэ, оройуон бүд-
дьүөтүттэн үчүгэйдик көстөр. 1942 сыллаахха 3002 тыһ солк
оройуон бүддьүөтүттэн 1704 тыһ солк норуот үөрэҕириитигэр
бэриллибитэ, оттон 1945 сыллаахха норуот үөрэҕириитигэр
үбүлээһин оройуон бүддьүөтүн 62,3% ылбыта.
Сэрии сылларыгар биһиги оройуоммут оскуолаларын ах-
сааннара улам эбиллэ турбута. Оройуон 1940 сыллаахха 16
оскуолалаах буоллаҕына 1945 сыллаахха 19 оскуолаламмыта.
Ити сылларга Өнөргө, I Өспөххө начальнай оскуолалар саҥа
аһыллыбыттара. Ордук сэрии кэнники сылларыгар судаары-
стыба үбүнэн интернаттар элбэхтик тэриллибиттэрэ. 1942-
43 үөрэх сылыгар 700, 1943-44 үөрэх сылыгар 420, 1944-45
67