Page 5 - Уус Алдан эмин тэрилтэлэрин сайдыытын историята

ААН ТЫЛ

2000 сыллаахха тохсунньу 26 кунугэр Бородой улууЬун
быраабата турбут Муру Томторугар маннайгы анал уерэхтээх
эмп улэйитэ, биэлсэр ананан улэлии кэлбитэ су ус сылын
туолар. Ол эбэтэр билиннинэн У ус-Алд ан улууйун дьоно-
сэргэтэ аныгылыы эминэн-томунан туЬанар буолбуттара биир
уйэ кэмин aahap.
Бу суус сыл анараа еттугэр Муру Томторуттан садалаан
хайдах быйыылаахтык олох кердебулугэр сеп тубэЬиннэрэн
уунэн-сайдан тахсыбытын ырытан керуеххэ-истиэххэ то-
доостоох кэм дии саныыбын.
Дьэ, ол иЬин тереебут ийэбит кэриэтэ ахтар-саныыр,
таптыыр Олуенэ ерус илин кытылыттан садалаан модун
дуулада очур таастарынан ардастаммыт, Дьааны хайаларын
кытта быыЬаспыт, куех суугун тайда быыйыгар сайан сытар
толуу толомон айылдалаах алаастардаах, баЬаам элбэх баай
талым куеллэрдээх, ньаассын отунан кырыс тарпыт сымнадас
киэн куенугэр таалалатан уескэппит, уерэппит, улэлэппит
дойдубутугар Уус-Алданна хайан-ханна, кимнээх эмчитинэн
улэлээбиттэрин, ханнык эмп тэрилтэлэрэ хайдах быйыы-
лаахтык айыллыбыттарын, тутуллубуттарын, дьон-сэргэ
доруобуйата челлеех буоларын туЬугар туох-ханнык улэ
ыытыллыбытын архыыптартан кестубут докумуоннарга, орто
уонна кырдьадас келуенэ эмчиттэр кэпсээннэригэр, ахтыы-
ларыгар, улууска улэлээн ааспыт билигин бийиги ортобутугар
суох дьон суруйан хаалларбыттарыгар, бэйэм кэтээн, уерэтэн
керуулэрбэр олодуран, олору саас саайынан аттаран бу кинигэ
сурулунна.
Маннайгы эмп тэрилтэлэрэ айыллалларыгар нууччалар,
еврейдэр, украинецтар, белорусстар, татардар, башкирдар,
онтон да атын сайдыылаах омуктар эмчиттэрэ кэлэн улэ­
лээбиттэрэ. Кинилэр енелерунэн олохтоохтор эмп диэн тугун
билбиттэрэ. Сырдыкка-ырааска тардыйарга бадарыылара ур-
дээбитэ. Сэллик, торохуома, илиистик курдук олохтоохтору
элбэхтик сиэбит ыарыылары утары охсуЬууну маннай ба-
Ьылаан-кеЬулээн тэрийбиттэрэ, уерэппиттэрэ. Элбэхтэн биир
холобуру адаллахха, 50-с сыллаахха торохуоманы эйэр иЬин
oxcyhyyra содурууттан сууйунэн эдэркээн биэлсэрдэр кэлэн
улэлээн улахан кыайыыны ситийэргэ куус-кеме буолбуттара.
Олохтоох ыччаттар уерэххэ тардыЬыылара улаатан эмчит
идэтин байылааннар биэлсэрдэр 50-с, онтон быраастар 60-с
сыллартан садалаан дойдуларыгар эргиллэн, сыыйа доруобуйа
харыстабылын улэтин илиилэригэр ыланнар, билигин бэйэлэрэ
3