Page 9 - Уус Алдан эмин тэрилтэлэрин сайдыытын историята

утары быЬыы ыытааччыны аныырга себулэинэрин биэр-
биттэрин туЬунан кумаа^ы баар. Ити кэнниттэн отуттан тахса
сыл буолан баран, 1897 сыллаахха Боровой улууЬа куоракка
ыыппыт суругар этиллэринэн (ЦГА, ф.31-и, оп.2, № 2496)
Бэрт УуЬугар Т.Данилов, КурбуЬахха И.Аммосов, Пухов, I
Суоттуга С.Васильев, I-П Легейге уонна Уегулээт нэЬилиэгэр
Д.Васильев, Хорошо Илья Габышев уонна С.Петров буоланнар
уоспаны утары быЬыы ыытааччынан улэлии сылдьыбыттара
ыйыллар.
Онон буолла^ына 1860 сыллаахтан садалаан Боровой улуу-
Ьугар уоспаны утары быЬыы онорооччулар нэЬилиэктэринэн
арахсан улэлээн кэлбиттэр эбит. Маны таЬынан сыылка^а
кэлбит политсыылынайдар 6aga еттулэринэн бэйэлэрин
уптэринэн булуммут эмтэринэн теЬе куустэрэ кыайарынан
кеме оноро сатыыллара. Ону даманы Дупсун улууЬугар. Togo
эрэ BopogoH улууЬугар политсыылынайдары олохтооботохтор.
Ол курдук 1872 сыллаахха саас Дупсун улууЬугар “Карако-
зовецтар” Д.А.Юрасов уонна Н.П.Старанден кэлбиттэрэ. Бу
икки эдэркээн дьон Дупсун олохтоох сахаларын бурдугу,
хортуоппуйу хайдах ыЬары уерэппиттэрин таЬынан, Д.А.Юра-
сов дьону эмтииринэн дьарыктаммыта (А.Малькова “В.Ни­
кифоров”). Кини уоспа, грипп эпидемиятыгар ыалдьыбыт
дьону кэрийэ сылдьан эмтээн куус-кеме буолара, санааларын
KeTegepe. Юрасов олохтоох орто баай киЬини В.П.Попову
хайдах эмтииргэ, эминэн хайдах туЬанарга уерэппитэ. Онтон
сылтаан Попов В.П. дьону эмтииргэ улаханнык сыстыбыта.
Араас сурунааллары, хайыаттары суруйтаран aagapa, OHHOOgop
“Врач” диэн хаЬыаты суруйтаран ылара. Дьиэтигэр бэйэтин
убунэн эптиэкэ тэрийэн олохтоохторго улахан кемену онороро
диэн В.В.Никифоров ахтар. Кини суруйар: “В последствии
Попов занимался любимой им медициной под руководством
студента-медика V курса А.А.Сиповича и фельдшера Д.И.Бар-
тенева. Сипович чрезвычайно популярный среди якутов ме­
дик, оказывавший огромную медицинскую помощь насе­
лению, отзывался с большой похвалой о способностях Попова
к медицине и говорил, что если бы он получил образование,
то мог бы быть прекрасным врачом” (В.В.Никифоров “Кара-
козовцы в ссылке и их влияние на якутов”. “Каторга и
ссылка”, 1924, № 10, с. 153—157).
Александр Александрович Сипович Харьков куорат уни-
верситетын медицинскэй факультетын бэЬис курсугар уерэнэ
сылдьан политическай flbu^aga тубэЬэн, 1883 сыллаахха
Саха сиригэр cbib^Kaga кэлбитэ. Ону Нам улууЬугар П-с
Модут нэЬилиэгэр олохтообуттара. Кини бэрт сотору олохтоох

7