Page 11 - Былыр этэ диэххэ

Балабол сахалыы олоҕо

өтрүүскэни турар-турбат барыта тоҥхойдоон уола диэн
сэнииллэрэ. Оннооҕор төрөппүт ийэтэ кытта дьон
тылыгар олорсон итиэх-батаах тутуллан, ким эмэ биир-
дэ эмэ сээн дииринэн улаатан испитэ. Хата маачахата биир-
гэ илдьэ сылдьан тэҥнээх киһи курдук араас үлэҕэ көлүйбүтэ.
Кыайбатыҥ диэн хомуруйбат. Уола хайа кыайарынан түсүһэн
иһэриттэн астынар быһыылааҕа. Улахан дьон сыһыаннарыттан
биир саастыылаах кыргыттара кытта сэнии көрөллөрө. Дьиҥэр
куудара баттахтаах, ис киирбэх уолу киһи эрэ таптыы көрүө эбитэ
ини. Кыра уҥуохтаах оҕоттон сотору маачаҕатын кэнниттэн тэ-
бис-тэҥҥэ от охсорун туора дьон ымсыыра көрөллөрүттэн, араас
быртах тыллара аҕыйаабыта. Саас ынах үксэ төрөөбүтэ. Үүт ас
дэлэйбитэ. Уу суола аһыллыыта ийэтэ аах, дьону үтүктэн, кэлии
ууччалары кытта ас-таҥас эргиэнигэр ордоруммут үүт астарын
атыылата саҥа бөһүөлэккэ бастаан дьону кытта сырытыннара
үөрэппиттэрэ. Кинилэр аҕай сатабыллаахтык эргитиэхтэрэ хаал-
быттыы туоһулууллара да, уоллара дьон атыылыыр сыанатыттан
итэҕэс эргиппэтин итэҕэйбиттэрэ. Дьиҥэр уоллара атыылыыр эрэ
дьонугар атыылыыр буолан, бөһүөлэк халбаҥнаабат сыананан
атыылыыр атыыһыты сөбүлээбиттэр. Оннооҕор тыа дьоно кытта
Бөтөрүүскэ сыанатынан батараллар үһү. Оччолорго сырыы-айан
сиринэн суох сиригэр ас-таҥас өрүһүнэн эрэ тиэрдиллэрэ. Уу
суолун үлэһиттэрэ диэн ытыс үөһэ тутуллар улахан тэрилтэ тэ-
риллэн, кэлии дьон дэлэйэн эрэр кэмэ. Үөрэххэ-билиигэ дьоҕур-
даах уол бэрт сотору наадатын нууччалыы додо курдук кэпсэтэн,
дьонун соһуппута. Үөрэхтээх омуктар уолга араас кинигэлэри
уларсаннар эдэр киһи билиитэ күн түүн хаҥаан испитэ. Дьиэти-
гэр, сололоно эрэ түстэр, кинигэ тутан олороро үксээбитэ. Биир-
дэ маачахата: «Туох солуулааҕы ааҕаҕын? Биһиэхэ үөрэҕэ суох
дьоҥҥо иһитиннэрэн абыраа», — диэбитин, нууччалыыны тугу
өйдөөбүтүнэн тылбаастаан кэпсиир идэлэммиттэ. Дьукаахтара
эрэ буолбакка, пиэрмэ дьоно бүттүүн түмсэн истэн саараналлара.
Ол аахпыт кинигэтиттэн дии Балабол диэн аатынан нэһилиэгэр
эрэ буолбакка, кыра улууска тиийэ биллибитэ.
Үүт аска үөрэхтээх, саатар оҕолору-уруулары көһөн кэлбит
9