Page 12 - Былыр этэ диэххэ

омуктары кыра холкуостар хайдах да толору хааччыйар кыахтара
суоҕа сотору көстөн тахсыбыта. Хоту сиргэ Обкуом үөһээттэн быһа
дьаһалынан дэлэй үүттээх, төрөлкөй төрүөхтээх симмэнтээл боруода
сүөһүнү иитии соругун туруорбута. Бөтүрүүскэлээх холкуостарыгар
улууска бастакынан боруода сүөһүнү аҕалан саха хотонугар батар-
баккалар, аныгылыы типовой хотону тутан хоту улуустарга аатыр-
быттара. Кырдьык, эт-үүт биллэ дэлэйбитэ. Ол оннугар төрүт саха
сүөһүтэ эстэр турукка киирбитэ. Ону ханнык да аналлаах үөрэхтээх,
номуука үлэһитэ харыстыы сатаабатаҕа. Хата баччаҕа тиийиэххэ,
бытанан олорор өбүгэбит тобоҕо ордорон аҕалбыт.
Биһиги атыыһыппыт үрүҥ астан үрүмэни, иэдьэгэйи, суора-
ты чэйгэ, табахха, таҥаска мэнэйдэһэн дьонугар эрэ буолбакка,
пиэрмэ дьонугар бүттүү нууччалыы хоп курдук кэпсэтэн быһаар-
сарыттан киниэхэ сыһыан лаппа тупсубута. Истиһэр киһи диэн
аны кинини батыһа сылдьаллара. Киин сиртэн эргинэн кэлэн
иһэн, дьонун сүбэтинэн, Сырдык Күөлгэ ханан эрэ аймах, соҕо-
тох олорор дьахтарга сылдьан аһаан ааһар идэлэммитэ. Чэгиэн
этин сүүйтэрэ илик, оҕолонор сааһын ааһа да илик быһыылааҕа.
Ис киирбэх, сайаҕас майгытыгар ханыы ханнык да таҥас хахха-
лаабат быһыы-таһаа маанылааҕа этэ. Хайа да эр киһи хараҕын
араарыа суох барахсана. Дьиэлээх эдэр уолу баарынан-суоҕунан
өл хаптаран аһатарыттан, иһин иннигэр сылдьар уол дьахтар ор-
дорунар үрүҥ аһын мэнэйдэһэр ааттанан хайаан да таарыйара.
Матырыана оҕо сааһа кыыс оҕо, сырбай-татай дэттэрэн уһун-
нук сылдьаахтаабатаҕа. Эт тутан, кэлэр-барар чугастааҕы эр дьон
барыта харахтара хатаныыта дьонноро өрүс үөһээ баһыгар олох-
тоох булчут, балыксыт дьон уолларыгар ойох биэрбиттэрэ. Икки
уол оҕону төрөтөн, мааны кийиит ааттанан күө-дьаа олорон ис-
тэхтэринэ алдьархай биирдэ ааҥнаабыта. Эрэ уолаттарын илдьэ
балыкка өрүскэ киирбит айыыта эргиллибэтэхтэр. Эрин дьоно эн
куһаҕан хоойдоох дьахтар түбэһэҥҥин уолбутуттан, сиэннэрби-
титтэн маттыбыт диэн быыстала суох кэнийэллэриттэн эрин дой-
дутун быраҕан, ийэлээх аҕатын өтөхтөрүгэр эргиллибитэ. Сүөһү-
ас тэринэн, мас мастаан, от оттоон бэйэтэ бэйэтигэр бүкпүтэ.
Сырыы эрдээх тыллаах дьахталлар сурах-садьык тарҕатан, биһиги
Матырыанабытын сүгүн олордубатахтара. Онтон да санаата ал-
дьанан, ас-таҥас иннэ диэн, кэһиилээх дьону кырдьык хоннорор
идэлэммитэ.
10