Page 127 - Былыр этэ диэххэ

лыыпан ааҕан эрэрин курдук кинигэттэн уу сүүрүгүнүү кулугу-
ратан ааҕан субурутта. Ол кэннэ үһүөн олбу-солбу төтөлө суох
кинигэлэриттэн ааҕан кулугураттылар да, биһиги киһибит биир
да тылы иилэн өйдөөбөтө. Хара ааныттан туттардыын-хаптар-
дыын, таҥастыын-саптыын киһи дьаархана көрөр кырдьаҕаста-
ра, оннооҕор биһиги киһибитин тылыттан матардылар. Бүтүүлэ-
ригэр ортоку турааччы аар кырдьаҕастара уу сахалыы саҥарда:
«Илдьэ бараары үөрэтэ сатаатыбыт да үөрэҕи ылыа суоххун. Аны
үс сылынан эйигин булуохпут. Онуоха диэри биһигини кытта
барсардыы оҥосто сырыт. Тур, хата быһытыҥ туолаары гыммыт.
Дайдыҥ күндүлээбитин куоттарыма», — диэт, эргийэ түһэн кэл-
бит ааннарынан устан эрэр курдук долгуһан тахсан бардылар.
Оройго оҕустарбыттыы уһуутаабытынан уһуктан кэлбитэ —
түптэтэ бараммыт. Бырдах намыраабыт, уһуктара хата кэлбит.
Үүнэр күн ардаабатын бэлиэтэ окко түспүт сиик таҥаһы илитэрэ
буолбут. Ойон туран туохха-туохха түбэспитин ырыҥалаан өй-
дүү сатаата да быһаарбата. Сиэрдээх айан дьонун бэлиэтэ быйыл
эрдэ өртөнөн эбэтэ кини санаатын көтөҕөн, отчут киһи хараҕар
үүммүт аҕай. Күөл кырыытыгар кыра кэдээлгэ түптэ оҥорон
сойбут атын дулҕаҕа өртөөн кэбистэ. Уонна быһытыгар сатыы
барда. Кырдьык, мөрөһөтө астаммыт. Ыраахтан кылбаҥнаһаллар.
Суулуу тутан таһаарбыта, маахта күөл чыыра киирбит. Тос курдук
ындыы аһынан үтэлээбит. Бастыҥнарын талан туустаан куулга
эрийэн, бүтүн куулу ортотунан хайа анньан оҥостубут аныгы
дьон кыра ындыы эрэбэдэйигэр угунна. Онтон ордугун талах
бэстиэлгэ манчаары батаһа отунан тэлгэтэ-тэлгэтэ, дьапталҕа-
лыы хааланна. Бултуйбутуттан санаата көнөн, махтанардыы эбэ-
тин сиэнин таалан көрөн турбахтаата. Бу буоллаҕа дайдыта-сирэ
ахта-санаан маанылаабыт Байанайа. Быһытын силиргэхтэрин
ыраастаабытыгар, сүүрүк көҥүл-босхо баран үөрбүт курдук дьу-
луруйда. Төннөн, өл хабан сэниэлэммит атыгар кэлэн, аара көр-
бүт хаппыт дьоҕус эттээх мастары охторбутун, атын өттүүр быа-
тынан ыҥыыр хоҥсуоччутугар иилэн икки сырыыны сүрэҕэ суох
дьон кэлэ-бара оттоллоругар бэлэмнээтэ. Төннөллөрүн билбит
ат ындыылаахпын диэбэккэ, дьэ дьоруонан дьиэтин былдьаста.
Баран иһэн аттара санаатаҕына, арааһа, үс сылынан анараа Дай-
дыга илдьэ баралларын эттэхтэрэ. Чыычаах олорбут сирэ хайдах
эрэ утуйбут курдук тугу да билбэт. Дьэ дьиибэ. Күн лаппа уотта-
125