Page 128 - Былыр этэ диэххэ

ныыта Добдугурга кэллэ. Сылгыһыттар сайылыктарыгар утуйан
туран, күн дьааһыгырыыта айанын салҕаата.
Дьэ муода майгылаах дьон эбит. Дьиэлэрэ остуол муҥунан
кирдээх иһит-хомуос, араллаантан куоппут дьон киэнин курдук
олорор. Өрө тардыныы суох. «Сыалдьа» син сааһырда эрээри
халы-мааргы туттуута көммөт сордоох. Таҥас-сап эмиэ ол тэҥэ.
Ыам бырдаҕа түһүүтэ сылгыларыгар төннөр дьон инилэр. Үчүгэй
үйэ кэлэн кинилэр тустарыгар сылгы ахса лаппа элбээтэ. Сыл-
гыһыттар урукку дьон курдук сылгыларын эккирэтэ сылдьыбат-
тар. Билигин бөһүөлэккэ дьахтардаах дьахтарын кууһан сыттаҕа.
Кинилэр иннилэрин илиннээн биһиги оттоон-мастаан биэрэбит.
Айантан кэлэн оҕо-уруу аймааһыныттан ордон сылдьыбыт сы-
рыытын умнан да барыаҕын түөһүн тылын үөһээ өттүнэн кыһыл
бэргэ ур курдук тахсан эрэйдээтэ. Ыалдьыбатар да дууһаны бат-
тыыр. Дайдым иччилэрин бэчээтэ буулаатаҕа диэн ытырыкта-
тар. Абааһытын, алыс хойутаан, тураах дойдумсаҕар дылы, баран
быстардахпын көр эрэ диэн бэйэтин сэмэлэнэр. Биир да киһиэ-
хэ кэпсээн оҥостор былаана суох. Аны Боччоохооннор олохторо
абааһыланна диэн икки атахтаах үктэммэт сиригэр кубулутуохтара,
дайдылаах суор сирин аһынар. Бачча тухары кыһыннары-сайын-
нары дьон бөҕө тиэһиннэ ини, тиэстибэтэ ини. Ол тухары биир да
киһини куттаабытын истэ илик. Сиэрин ситэрэн, дайдылаах ыччат
мин түһэн биэрдэхпинэ киһи да итэҕэйиэ суох. Хата дайдым ич-
чилэрэ хараамнаан сэрэтэн эттэхтэрэ дии санаан бэйэтин уоскуту-
нар. Былыргы дьон кэпсээниттэн сиидэлээн өйдөөн кэлбитинэн,
Тааттаттан удьуордаах биир аҕа ууһун дохсун дьоно Силээннээҕи
таҥнары түһэн, Абый сирин үктэлэ Буур Хаайбыкка тиксэллэр. Ар-
гаакы, Добдугур, Дайдылаах, Балаҕаннаах оччолорго толору уулаах
эбиттэр. Ойууттара эбэлэр ууларын амсайан көрөн өҥ буордаах,
сүөһү-ас бэркэ үөскүөх сиринэн сылыктыы көрүүлэнэн, бу эргин
олохсуйбуттар. Сиэттиспитинэн турбут күөлэттэр уулара түһэн,
һай-һат диэн сүөһү-ас тутан дьон бөҕө тоҕуоруйбут. Кинилэртэн
ордук чорботон Ырыа Чөкөөттүүр туһунан билиҥҥээҥҥэ диэри
дьон уоһугар араас кэпсээн тарҕана сылдьар.
Бөрө Уйалаахха Чырып Баһылайга биир эрдэтээҕи саас Ырыа
Чөкөөттүүр таарыйар. Баай дьон уораҕайыгар хас да хонуктаах
олоҥхо, ырыа дьоро киэһэтэ сатыылыыр. Дьиэлээх тойон чу-
гаһы-ырааҕы олоҥхо киэһэтигэр ыҥырбыта, киһи лыык курдук
126