Page 176 - Былыр этэ диэххэ
P. 176
тохто сылдьар оспот бааска кубулуйбута. Өстүбэһи, ол наҕаччы
эһэни күһүн хаар түспүтүн кэннэ муус үрдүнэн балыкка баран
иһэн дьон ыраахтан көрбүттэр. Улахан улуу кыыл титирик та-
йахтаах күөлү туораан эрэрин көрөн, куттанан тыытыспатахтар.
Сатахха силбик хаардыы турара үһү. Хаар астыбытын кэннэ ана-
ан бултаһаары барбыт дьон мэлийэн кээлтэрэ. Биһиги икки сыл
ааспытын кэннэ, сылгыга сылдьан, Чоҥхооттуун ол Дайдылаах
күөлүн кырыытыттан эһэ эмэхсийэ илик, саҥатык төбөтүн уҥуо-
ҕун булбуппут. Холлойу таппыт эһэ төбөтүн уҥуоҕа диэн түмүк
оҥорбуппут. Тыатааҕы да дайдытын булан, өлүгүн кыылга-сүөл-
гэ сиэппэт туһуттан хойукка диэри тоҥмокко сытар өйөмүгэ
түһэн уҥуох тутуннаҕа. Сир киһитин сиэринэн, таһааран тииккэ
араҥастаабыппыт. Холлой кэлин бааһа муостуйуута сүгүн сып-
пакка ойуумсуйан биир дьаабы. Кыра уол Ыспартаак оскуолаттан
кэлэ түһээт, соҕотохсуйан сытар эһэтин сааратан тэһиин тутаач-
чы оруолун толорон сиэтэ сылдьан дьиэ иһигэр дэлби ойуумсу-
тара. «Тоойуом, тохтуу түһүөххэ», — диэн Ойууммут аҕылыы оло-
роро бу баарга дылы. Хас биирдии ойууннааһыннара тус-туһунан
суолталаахтар үһү. Абалаах... ол ойууннааһыннарын соло булан
истибэккэ хаалбыппын. Оттон дьонноруттан биир да киһи эһэ-
лэрин тойугун, ырыатын устан хаалбатахтар. Миэхэ эрэ аҕыйах
ырыата баара. Эһэҕит ырыаларын кэнэҕэс кэриэстээриҥ диэн
бэйэм сатыырбынан ырыа-хоһоон форматынан чочуйбут ырыа-
ларбыттан тиксэрэн турабын. Өлөрүн саҕана ыллаабыт ырыатыт-
тан биир бүтэһик ырыатынан кэпсээммитин түмүктүөх.
Аччыгыйга-кыраҕа
Араҥсыйбат-ыалдьыбат
Араат субай хааннаах
Айыллыбыт бэйэбин
Аймах-билэ дьоннорум
Ама умнубат инигит.
Аччыгыйбыттан улааппыт
Аарыгырбыт Дайдыкам
Алыс уһаан кэллиҥ диэн,
Арҕахтаахтыыр эһэнэн
Адаарыйа көрсөөхтөөн,
Араат субай хааннарбын
174
